Feeds:
Berichten
Reacties

De wraak van Mandy

Als ik schrijf heb ik vaak een koptelefoon op en Spotify aan. Het voordeel van Spotify boven ‘gewone’ radio of een cd opzetten, is het feit dat je afspeellijstjes kunt maken waarin je al je favoriete nummers achter elkaar kunt zetten. Zo kun je jezelf verzekeren van urenlang muziek zonder dat er één nummer tussen zit waar je een hekel aan hebt of dat de muziek wordt onderbroken door reclame. In mijn favoriete zelfgemaakte playlist staan bijna 2000 nummers en hij duurt meer dan 127 uur.
Maar zo af en toe wil je iets anders en daarom maakt Spotify zelf ook afspeellijstjes. Zo luisterde ik van de week naar ‘All out 70’s’, een verzameling van nostalgie-liedjes uit een tijd die ik niet eens echt heb meegemaakt, maar ik natuurlijk wel ken van de radio of van platen die al bij mijn ouders in de kast stonden voordat ik geboren werd.
Tijdens het typen kon ik lekker meezingen met every sha-la-la and every whoa whoa-oh. Zo af en toe skipte ik een nummer: ‘wat een infantiel deuntje, dit into’ (oh, natuurlijk: ABBA, dikke doei) of ‘wat een rotstem, en het is nog vals ook’ (de Stones mogen verder rollen zonder mij).
Zoals dat meestal gaat met liedjes die ergens ver weg in je geheugen verstopt zaten en ineens weer van de plank zijn gehaald, bleven ze nogal hangen. En dan ééntje in het bijzonder. Het had iets van Fleetwood Mac kunnen zijn, waar mijn ouders platen van hadden, of dat nummer van Commodores dat op een best off Lionel Richie cd van mijn moeder stond, of iets van Elton John of John Denver….maar het was Mandy. Van Barry Manilow. En ze ging maar niet weg. Midden in de nacht, half wakker wordend omdat ik me om wil draaien, daar was ze weer: ‘But I sent you away Oh Mandy’ Maar ze ging niet.
En het ergste is nog dat ik, als ik aan het nummer Mandy denk, gelijk moet denken aan de aflevering van Will & Grace waarin Barry Manilow een gastrol had. Tegen het einde van de aflevering ‘zingt’ Grace het bekende nummer maar dan als ‘Oh Mammy’. En dat is bijna net zo vals als Mick Jagger. En je raadt het al, als mijn brein ’s nachts klaar is met ‘Oh Mandy’ gaat het over in de versie van Grace…
Ik denk dat ik vandaag maar eens de hoogtepunten van 40 jaar Kinderen voor Kinderen op repeat ga zetten, benieuwd of ‘Op een onbewoond eiland’ Mandy en Grace kan verslaan.

Onlangs kwam acteur Alan Cumming in het nieuws: op zijn 58e verjaardag zijn OBE (oder of the British Empire, de Britse versie van ‘het lintje’) heeft teruggegeven omdat de recente gesprekken over de manier waarop de Britten zich hebben gedragen tegenover oorspronkelijke bewoners van de landen in ‘the Empire’ hem de ogen hebben geopend. Hij is dankbaar voor de eer die hem ten deel viel in 2009, hij kreeg zijn onderscheiding voor zijn werk voor de podiumkunsten en voor LGBTQI+-emancipatie, maar door de associatie met the empire heeft hij zijn lintje teruggegeven.
Zelf ken ik Alan vooral van zijn rol als Eli Gold in de serie ‘The Good Wife’ (en de spin-off ‘The Good Fight’) en onlangs hebben we het programma gekeken waarin hij samen met Miriam Margolyes in een camper door Schotland trekt, het land waarin hij is opgegroeid. Iedereen die dat programma gezien heeft zal weten dat een autobiografie van de vrolijke, lieve Alan geen lichte kost zal worden. Alan, zijn oudere broer Tom en zijn moeder Mary Darling (Darling is haar achternaam maar iedereen noemt haar bij haar volledige naam omdat die zo toepasselijk is) leven onder het juk van een tirannieke vader/echtgenoot.
De hoofdstukken ‘Then’, waarin hij vertelt over zijn jeugd, worden afgewisseld met ‘Now’, waarin het 2010 is en Alan meedoet aan het programma ‘Who do you think you are?’ (Verborgen Verleden) waarin zijn stamboom wordt nageplozen en hij samen met de makers van het programma in de voetsporen zal treden van de vader van zijn moeder: Tommy Darling. Van Tommy is bekend dat hij in een oorlog heeft gevochten en daarna niet is teruggekeerd naar zijn gezin maar naar Maleisië is gegaan, waar hij is overleden na een schietincident. Maar is dat hoe het gegaan is?
Intussen dropt de vader van Alan, die hij al jaren niet gesproken heeft, even een spreekwoordelijke bom waardoor het voorjaar van 2010 een veelbewogen periode in het leven van de acteur wordt.
Het was me al duidelijk dat Alan Cumming een talentvolle acteur is en een charismatisch presentator met een aanstekelijke lach naar we je wil blijven kijken en luisteren (en dan is hij ook nog vegan, iets wat onbesproken blijft in het boek maar voor mij een extra glans geeft aan het aura van iemand die ik toch al bewonderde), maar hij blijkt óók nog goed te kunnen schrijven. Blurbs van Stephen Fry en Neil Gaiman krijg je niet zomaar…

De echte ster

Op Facebook zie ik een reclame voorbij komen van de NPO voor een serie die nu te streamen is via het platform: The Nightmanager. ‘Zin in een internationaal bekroonde serie met een topcast? Slinger dan The Nightmanager met Tom Hiddleston en Hugh Laurie eens aan op NPO Plus’, staat er. Topcast is absoluut waar: in de serie speelt een Oscar-winaar mee. Maar dat is noch Tom Hiddleston noch Hugh Laurie maar Olivia Coleman, die helemaal niet genoemd wordt in dit wervend bedoelde intro. Begrijp me niet verkeerd, ik heb niets tegen de genoemde acteurs. Als Tom Hiddleston het telefoonboek voor gaat lezen koop ik daar met liefde een bioscoopkaartje voor en tegen a bit of Fry and/or Laurie zeg ik ook geen nee, maar dit ruikt naar alledaags seksisme. Alsof acteurs van naam per definitie mannen zijn. En dat houdt zichzelf in stand want als je de namen van mannen blijft herhalen dan kunnen die rekenen op een plek in het collectief geheugen: ‘Oh ja, die naam heb ik eerder gehoord, dus die zal wel goed en beroemd zijn.’ En andere namen worden vergeten. Daarom is het van belang om de namen van talentvolle vrouwen te herhalen totdat iedereen zegt ‘ja, die naam kent iedereen!’ Dus oefen maar: Oscarwinnaar Olivia Coleman, Oscarwinnaar Olivia Coleman, bekend van Broadchurch en The Crown, Britse Oscarwinnaar Olivia Coleman die een prachtige bijrol speelde in Heartstopper.
Speciaal voor de NPO heb ik hun intro-tje even herschreven: Zin in een internationaal bekroonde serie met een topcast? Duik dan eens in de wereld van The Nightmanager met Oscarwinnaar Olivia Coleman, Elizabeth Debicki (beiden bekend van The Crown) en Tom Hiddleston. Nu te zien op NPO plus.
Het is jammer voor Hugh Laurie, maar het werd een beetje druk en bij gelijke geschiktheid moeten ouder witte mannen het eerst plaats maken.

kort verhaal-Bibberbeeld

Geen briefje

We hebben wekenlang briefjes in de bus gekregen van het bedrijf dat vroeger de PTT heette en nu opereert onder de schuilnaam Post En El. Op die briefjes stond dat ze binnenkort geen briefjes meer door de bus zouden doen als ze een pakje niet konden bezorgen. Het voelde een beetje als een dreigement van een kleuter die steeds meldde dat hij ECHT NIET MEER tegen iemand wilde praten. En dat elke kwartier herhaalde.
Eerst zou het ingaan in de zomer maar we bleven gewone briefjes en dreig-briefjes krijgen. Maar blijkbaar is het in het nieuwe jaar dan toch echt van start gegaan want vorige week vrijdag namen we een pakje aan voor de buren, maar die zijn vervolgens het hele weekend niet aan de deur geweest. Aan het begin van de werkweek wierp ik zo af en toe eens eens een blik op hun voordeur om te kijken of ik daar beweging zag. ‘Misschien zijn ze met vakantie’, dacht ik. Het was geen groot pakket dus het stond me niet in de weg. Maar toen het pakje er een week stond besloot de mijnheer hier in huis maar eens aan te bellen bij de overburen. Buurvrouw dolgelukkig: ze had geen flauw idee dat wij het pakje hadden want ze had geen mail gekregen (en geen briefje!) en had de webwinkel al een paar ontevreden mailtjes gestuurd.
Misschien hadden we die briefjes van de PTT moeten bewaren zodat we die zèlf bij de buren in de bus kunnen stoppen met de mededeling ‘wij van nummer 5 hebben je pakje hoor, ook al wil de PTT dat niet zeggen’.
De bedoeling van de PTT (Post En El) is dat mensen, als ze een pakje verwachten, steeds op de site gaan kijken waar dat pakje is, ofzo. Ik verwachtte gisteren een pakje van DHL, dat zou komen tussen 10.00 uur en 15.00 uur, en later werd dat aangepast naar tussen 12.00 uur en 14.00 uur, precies de tijd waarin ik een wandeling maak met mijn hondje waarna ik lunch klaarmaak voor mezelf. Om 13.00 uur besloot ik toch maar gewoon de deur uit te gaan, want als ik zou besluiten om éérst te gaan eten zal je net zien dat ze later zijn én Roemer doodleuk om half drie op zijn kussens gaat plassen.
Toen we terug kwamen uit het park lag er dan ook een ‘we hebben u gemist’ briefje op de mat. Er was niets op geschreven of aangekruist van alle opties qua levenswandel van mijn pakket. Dus moest ik met mijn telefoon de QR-code scannen die op het briefje stond. En mijn postcode invoeren. Er toen kwam het verlossende antwoord: afgeleverd bij de buren op nummer 5.
Maar ik woon zèlf op nummer 5…

Mijn favoriete genre is zonder twijfel historical fiction maar onlangs realiseerde ik me dat er een ander genre is waarin veel van de boeken die ik de laatste tijd lees onder te plaatsen zijn. Je zou het een subgenre van historische fictie kunnen noemen, maar als ik een boekhandel had zou ik er een aparte tafel voor inrichten: gothic. ‘The picture of Dorian Grey’ en ‘Rebecca’ zijn klassiekers die onder de noemer gothic vallen, net als ‘Wuthering Heights’. Nieuwe romans in het genre zijn Mexican Gothic en Anatomy (mijn favoriete roman van 2022) en Cunning Women, dat ik tijdens mijn vakantie in Liverpool bij Waterstones gekocht heb. Samen met een heleboel andere boeken, want er zat een Buy One Get One Half Price sticker op en iedereen weet dat hoe meer boeken je dan koopt hoe meer geld je bespaart.
Het verhaal speelt zich af in het Lancashire (regio boven Manchester) van 1620, Sarah Haworth woont met haar moeder, haar broer en haar jongere zusje buiten de rand van het dorp in één van de huizen die tijdens een epidemie door de bewoners is verlaten. Haar moeder is gevreesd door de dorpelingen, maar ze kunnen ook niet zonder haar: zieken en ongewenst zwangeren zijn afhankelijk van haar natuurgeneeskunde. Sarah en haar moeder kennen hun eigen angst: ze zijn bang dat ‘hij’ zusje Annie zal claimen. Voor Sarah is het te laat: haar pad in het leven staat vast: zij zal ook aan de rand van de maatschappij leven vanwege haar gave.
Maar als Sarah Daniel ontmoet is hij helemaal niet bang voor haar, wat opvallend is want hij staat niet bekend als een dappere man. Hij ziet in haar wat niemand ziet: de manier waarop ze met dieren omgaat.

Ik waarschuw vast: dit is geen boek met Hollywood-einde, als lezer voel je vanaf het begin aan dat het niet zal eindigen als een seizoen van Bridgerton waarin alle verschillen worden overwonnen en de twee sympathieke personages gaan trouwen. Het verhaal staat bol van misogynie en machtsmisbruik en één persoon die zijn eigen geluk opoffert om een leven te redden. Tja, met een happy ending was het waarschijnlijk geen gothic geweest. Als je het aandurft, steek dan een kaarsje aan en dompel je onder in een wereld die prachtig, wreed en magisch is.

Fout en schuld

Nederlands en Engels behoren tot dezelfde taalgroep (samen met onder andere Fries, Duits, Afrikaans, Jiddisch Deens, Zweeds en Noors): de Germaanse talen. En omdat we het Engels zo veel om ons heen zien en horen denken we al snel dat we een aardig mondje Engels spreken.
Maar ook al lijken de talen op elkaar, er zijn legio ‘valse vrienden’ te vinden: woorden waarvan je denkt dat ze in twee talen hetzelfde zijn, maar dat helemaal niet zijn. Een Engelse map is namelijk een plattegrond terwijl een Nederlandse map in het Engels een folder is en een Nederlandse folder in het Engels een leaflet.
En deze verschillen kennen de meesten wel, maar lastiger wordt het bij het verschil tussen to invent (uitvinden) en to find out (uitzoeken, uitvogelen). Dat verschil in betekenis schijnt menig Nederlander kwijt te zijn want ik hoor mensen regelmatig praten alsof ze Willie Wortel of Professor Barabas zijn: ‘Dat moet ik nog even uitvinden’. Terwijl ze dan bedoelen dat ze iets nog even moeten uitzóeken.
Met schuld en fout is ook iets dergelijks aan de hand. Ik hoor steeds meer mensen zeggen ‘en dan zeggen ze dat het mijn fout is’ terwijl ze bedoelen ‘ik krijg er de schuld van’. My mistake dient vertaald te worden met ‘mijn fout’, terwijl my fault de Engels manier is om ‘mijn schuld’ te zeggen. In je rekenwerkje maak je ook geen fault maar een mistake. Maak die fout niet nog eens, zou ik zeggen.

kort verhaal-verrassing

Dat je tegenwoordig zo’n beetje alles op kunt zoeken op internet wil niet zeggen dat we er ook slimmer op zijn geworden, als mensheid. Zo is het tegenwoordig een life skill om het kaf van het koren te kunnen scheiden als het om informatie gaat: er staat een hoop onzin online. Daarnaast is het ook een kwestie van doen: je moet wel even de moeite nemen om iets in de Google zoekbalk in te tikken en de resultaten te lezen. En dat zouden meer mensen moeten doen.
Zo liepen de mijnheer met wie ik woon en ik laatst door een parkeergarage waar we een grote bus zagen staan met daarop de naam ‘Athlete’s foot’ en een afbeelding van een gevleugelde voet ernaast. Volgens mij was het de bedoeling dat de naam iets heroïsch op zou roepen. De gedachte aan de Griekse god Hermes die met vleugels aan zijn voeten over een atletiekbaan vliegt, ofzo. Maar athlete’s voet betekent zwemmerseczeem. Een heel gewoon kwaaltje, maar er is weinig poëtisch aan. Zeker niet iets begerenswaardigs. Het busje bleek niet van een kliniek te zijn maar van een winkelketen die sportschoenen verkoopt. Het kan aan mij liggen, maar ik zou er zelf niets kopen, bang dat het er naar kleedhokjes van zwembaden ruikt en de schoenen niet helemaal hygiënisch zijn.
Ik moest denken aan de wonderlijke winkel die in de buurt zat waar ik vroeger woonde. Je kon er sporttroffeeën kopen. Maar blijkbaar was dat een te moeilijk woord want op de gevel stond sports cup. Ik vermoed dat ze sport cups bedoelden: de Engelse term voor sporttroffeeën. Een sports cup is echter een toque: zo’n hard plaatje dat sporters in hun broek kunnen schuiven om een onaangename ontmoeting tussen de éne bal en de andere te verzachten. Een vreemde vergissing en te voorkomen als men de winkel gewoon een naam had gegeven in een taal die ze beheersen.
Tegenwoordig zou je zeggen: Google het even, dan kun je zien of een term wel betekent wat je dènkt dat het betekent. Maar blijkbaar is dat heel moeilijk als je last hebt van zwemmerseczeem.

Het oeuvre van, wat mij betreft, de beste auteur van Nederland staat bol van de karakters die niet met elkaar communiceren. In het geval van hoofdpersoon Dominique en haar moeder komt het door een factor van buitenaf: haar moeder heeft Alzheimer. Haar moeder zit in een tehuis in Nijmegen en Dominique zelf is verhuisd naar Amsterdam waar ze een bovenwoning heeft gekocht. Een bovenwoning waar ze soms op haar sokken naar binnen sluipt omdat ze niet wil dat haar in gebiedende wijs sprekende onderbuurvrouw weet dat ze thuis is.
Op haar werk leert ze de lelijke en veel oudere Kris kennen met wie ze een relatie krijgt. Het hoe en waarom is niet helemaal duidelijk, ook voor Dominique niet.
De kleine miezerige god is een typisch Gerritsen-boek vol karakters die het, heel troostend, ook allemaal niet weten met het leven en hoe dat moet enzo. De passage waarin Dominique op haar werk verslag doet van de situatie in het tehuis waarin haar moeder zit, deed me sterk denken aan de periode waarin ik als 24-jarige op een ziekenhuiszaal lag met twee demente bejaarden. De enige manier om ermee om te gaan is er grappen over maken en het van je af praten. Esther Gerritsen begrijpt mij.