Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘taal op dinsdag’

De mijnheer en ik zitten in de auto (met het hondje achterin) op weg naar de biologische supermarkt en daarna het B.O.S. (als je het woord zegt dan is Roemer niet meer te houden, al weet hij volgens mij dondersgoed wat het betekent als hij op zaterdag mee mag de auto in). Ik app met een vriendin die iets bij ons op wil komen halen. Ze vraagt of we de morgenavond thuis zijn en of het uitkomt als zij en haar man rond koffietijd langskomen.
‘Wanneer is koffietijd?’, vraag ik aan de mijnheer.
”s morgens, toch? Rond een uurtje of elf? Al is dat bij ons op zondag meer ontbijttijd.’
‘Dat dacht ik ook, maar ze heeft het over ’s avonds.’
‘Oh, geen idee.’ Kijk, dat soort dingen leren ze je niet op school. ‘Was er niet iets met een uur of vier in de middag?’
‘Volgens mij is dat theetijd, een uur later gevolgd door borreltijd en koffietijd is dan om een uurtje of acht, half negen. Denk ik. Maar ja, met een beetje mazzel zitten we dan te eten.’
‘Tja, tussen ontbijttijd, hardlooptijd, lunchtijd, lopen-met-het-hondje-tijd en kook- en eettijd blijft er gewoon niet zo heel veel tijd meer over’, zegt de mijnheer.
We hebben met de vrienden uiteindelijk afgesproken om binnenkort uit eten te gaan. Maar niet op zondag.

Read Full Post »

Als je dit leest heb je ‘m overleefd: blue monday, de enige ‘feestdag’ in januari na nieuwjaarsdag. Onderzoek heeft ooit uitgewezen dat de derde maandag van januari de meest depressieve dag van het jaar is. Omdat het een maandag is, sowieso, en omdat het de dag is waarop de meeste mensen zich realiseren dat het ook dit jaar niet veel zal gaan worden met hun goede voornemens.
De commercie springt daar natuurlijk gretig op in en ik heb de hele dag op allerlei social media blue monday-geïnspireerde reclames gezien. Vanaf volgende week krijgt alles ongetwijfeld een Valentijnsdag-twist.
Het grappige is dat we in het Nederlands al veel langer de term ‘blauwe maandag’ kennen. ‘Ik heb daar ooit een blauwe maandag gewerkt’, kunnen we bijvoorbeeld zeggen. Het blauw betekent daarin niet ‘treurig’ of ‘neerslachtig’ maar geeft een mate van vaagheid aan: het had weinig betekenis, het was van korte duur en ik kan het me nog maar vaag herinneren. Denk maar aan de roman ‘Blauwe maandagen’ van Arnon Grunberg waarin de dagen zich aaneen rijgen zonder dat er iets van betekenis gebeurt.
Overigens viel Blue Monday dit jaar op Martin Luther King Day. Martin Luther King, je weet wel, die man die ooit een blauwe maandag een toespraak hield over wat hij gedroomd had…

Read Full Post »

Net als vele anderen met autisme, hecht ik waarde aan correct taalgebruik. En dan bedoel ik niet alleen ‘grammaticaal correct en zonder vage uitdrukkingen als ‘hoe sta jij daarin?’ terwijl ik op een stoel zit’, maar ook ‘beleefd’. Mijn sentiment kan doorschemeren door de manier waaróp ik dingen zeg, maar de woorden die ik kies zijn over het algemeen beleefd. Dit kan soms tot komische situaties leiden. Zo belde ik ooit eens de brandweer.
‘Goedenavond, u spreekt met…Wellicht bent u er al van op de hoogte maar er is brand ontstaan in een metalen vuilnisbak in het Kenaupark. De vlammen zijn ongeveer een meter hoog. Ok, hartelijk dank en nog een fijne avond’.
Degene naast me in de auto moest hartelijk lachen toen ik had opgehangen. ‘Er staat een vullisbak in de fik!’ zei hij op de schelle toon die ik niet in mijn register heb zitten.
Die lijkt me ook niet zo handig als er informatie moet worden overgebracht. Zo heb ik ooit vast gezeten in een lift en op dezelfde kalme toon het gesprek gevoerd met degene aan de andere kant van de intercom terwijl ik het meisje dat naast me stond en behoorlijk in paniek begon te raken de Flair uit mijn tas in handen drukte.
Maar het kàn ook een nadeel zijn. Zo belde ik ooit de huisarts en legde aan de assistente uit dat ik enorme rode bulten in mijn gezicht had en dat ik ‘vandaag nog een arts wilde zien’. De andere assistentes weten dan dat er ècht iets aan de hand is.
Deze niet. ‘Er is geen plek vandaag.’
‘Maar het wordt steeds erger en de plekken drukken tegen mijn oor en mijn oog. Ik maak me ernstige zorgen.’, zei ik.
Ze zou terugbellen. Toen dat na een uur nog niet gebeurd was belde ik zelf nog maar een keer. Dat irriteerde haar want ze had gezegd dat ze me terug zou bellen en ze had het druk. ‘Nou, ik zie er inmiddels uit alsof of moet figureren in Star Trek en het wordt nog steeds met het kwartier ergen’, zei ik.
Nou bij de gratie Gods mocht ik langskomen. Het consult duurde minder dan een minuut want mijn arts zag het gelijk: gordelroos in het gezicht en ik mocht direct door naar de oogarts om te laten controleren of mijn oogzenuw niet was aangetast. En wat had de assistente in de computer ingevoerd? ‘heeft last van plekjes in het gezicht’.
Toen had ik ook wel even zin om een aantal heel onbeleefde dingen te zeggen op niet zo kalme toon.

Read Full Post »

Aan het einde van de cursusdag deden we een korte ontspanningsoefening waarbij de cursusleidster ons begeleide. Ik vermoed dat ze de tekst niet zelf geschreven had want in de tweede zin zei ze dat ze dat we ons moesten concentreren op het gevoel van ons zitvlak op de stoel.
Wie zegt er nou nog ‘zitvlak’? Meestal niet een hip-geklede hoogopgeleide vrouw van in de dertig. Bij het woord zitvlak moet ik denken aan een Vrouw Holle-achtige oudtante die voor kinderen tumtummetjes in huis heeft. In een wit puntzakje. Een vrouw die het ook heeft over het doen van een grote boodschap of een kleine boodschap, en dan niet winkelen bij de Albert Heijn bedoelt.
Na afloop praatte ik nog even na met een collega-vertaler en vertelde ik hem dat ik bijna in de lach schoot van het woord ‘zitvlak’ omdat het taalgebruik niet bij de persoon paste, iets wat in ons werk ook een valkuil is. ‘Zitvlak’ hoort bij oude dametjes of mensen die om een andere reden niet zo van deze tijd zijn, dit woord combineren met de verkeerde persoon kan onbedoeld grappig en daardoor storend zijn.
Maar nog niet zo storend als de fout die ik laatst tegenkwam: ‘Hij wachtte met het vertellen tot zijn thee voor zijn neus stond.’
Uit de context was duidelijk op te maken dat het hier niet om een kop thee, maar om avondeten ging, in het Engels kan dat ook tea genoemd worden. En als het tea genoemd wordt, zegt dat gelijk een heleboel over de sociale klasse van degene die het woord gebruikt.
De bouwvakker heeft tea, de leraar, of andere leden van de middle class (goede opleiding maar niet heel erg rijk) eten supper, en op Downton Abbey hebben ze dinner (with granny).
His tea
zou ik dus in deze zin hebben vertaald met ‘zijn warme prak’. Hij wachtte met het vertellen tot zijn warme prak voor zijn neus stond.
Vertalen is spelen met taal, maar je moet de regels wel goed kennen.

Read Full Post »

Ik ben vrij geestig (en ook onbescheiden want dat was geen deel van mijn opvoeding), soms bedoeld maar heel vaak ook onbedoeld. Zoals wanneer ik in de zomer helemaal krankjorum word van de ongearticuleerde conversaties die onze achterburen in hun tuin voeren. Hoe dommer het gesprek hoe hoger het volume.
Als de mijnheer ’s avonds dan thuiskomt dan kan ik een samenvatting geven. ‘Hejje fommijn no bieju? Bieju?’ Hierop volgt het opentrekken van een blikje dus dit zal een soort drank zijn. Verder gaat het ook vaak over ‘Aajs’ en ‘Aajs kijje’. Diepgaand antropologisch onderzoek doet vermoeden dat het iets met voetbal te maken heeft.
De mijnheer hier in huis heeft al een aantal keren gesuggereerd dat ik aan stand op comedy moet gaan doen als ik weer eens begin over de buren en hun onvermogen om te articuleren. Ik had me niet eens gerealiseerd dat dat grappig zou kunnen zijn. Serieus, die mensen zijn te lui om te praten en laten gewoon klanken uit hun mond vallen. En nee, dat is niet gewoon een accent, hier moet een KNO arts aan te pas komen.
Vorige week was ik aan het lunchen met een vriendin en haar zoontje en ze vertelde dat de peuter nog steeds vrij slecht eet (behalve chocola dan, daar at hij zo een schaaltje van leeg). ‘Hij lust eigenlijk alleen fruit’.
Waarop ik zei dat ze zich daar helemaal geen zorgen om hoefde te maken omdat er ook mensen zijn die expres alleen maar fruit eten. Dat zijn fruitariërs en die mensen leven ook gewoon.’
Maar voordat ik kon vertellen wat de filosofie erachter was (ik wist niet meer of ze alleen maar fruit eten omdat ze ervan overtuigd zijn dat de meeste voedingsstoffen in vruchten zitten óf omdat ze de plant niet dood willen maken door ‘m helemaal op te eten en daarom alleen de vruchten plukken), werd ik op mijn schouder getikt.
‘Ik moet toch even iets zeggen’, zei de mevrouw die achter me stond. Ik dacht gelijk ‘oh jee, wat heb ik nu weer gedaan?’
‘Jij bent echt hilarisch grappig’, zei ze. Op zich weet ik dat ik dat kàn zijn, maar ik had helemaal niet het idee dat ik dat op dat moment was. ‘Eerst zei je al dat je sporten vrij stom vindt maar dat je dan maar gewoon een uurtje op muziek beweegt en dat je het dan weer af kan strepen als ‘gedaan’. Zo verfrissend, iedereen doet maar alsof ze het zo leuk vinden, maar het is helemaal niet zo leuk. En nu weer fruitariër! Hoe kom je erop!’
Ik probeerde nog te zeggen dat ik die term niet verzonnen had en dat er echt mensen zijn die alleen maar fruit eten, maar ik geloof niet dat dat doordrong.
Nou ja, mocht ik ook aan stand up comedy gaan doen dan zal die mevrouw in elk geval lachen.

Read Full Post »

Thrillers vind ik meestal niet zulk interessant leesvoer, maar omdat we op vakantie gingen naar Yorkshire las ik het boek ‘Ik tel tot tien’, dat zich daar afspeelt. De vertaling was redelijk, maar zoals altijd, vond ik toch een rammelende uitdrukking. Zo is er een scène waarin een vrijmoedig klein meisje in gesprek is met een ouderwetse mevrouw. Het meisje zegt dat ze naar de wc moet en de vrouw vraagt of het voor een nummer één of een nummer twee is. A number one or a number two?
Het meisje snapt niet zo goed wat die mevrouw bedoelt en zegt, als ik me goed herinner, dat ze moet poepen. Lekkere duidelijke communicatie, daar houd ik wel van. Maar waar ik dus niet zo van houd, is van rammelende vertalingen. Ik ging  namelijk tijdens het lezen terug-vertalen, bij het lezen van ‘nummer één of nummer twee?’, zegt mijn brein per direct ‘a number one or a number two?‘ Terwijl mijn brein eigenlijk mijn oudtante op zou moeten roepen die aan mijn peuter-ik zou vragen ‘Moet je een kleine of een grote boodschap doen?’
Want dat is dus de juiste vertaling: number one (een plas) is een kleine boodschap en number 2 (poepen, drukken, schijten) is een grote boodschap.
Tot zover de noot van de vertaler.

Tekst: Kim in de pen
Illustratie: Oink Oink producties

Read Full Post »

Nee, dit heeft niets te maken met de groene verslaggever van Sesamstraat Nieuws, dan had het wel Kermitficatie (in het Engels Kermification) geheten. Nee, dit woord kwam in me op toen ik een artikel las over Klim naar het Licht. Ter gelegenheid van de restauratie van de basiliek Nieuwe Bavo (dat is dus niet de bekende Bavo op de Grote Markt maar de nieuwere kerk die iets buiten het centrum staat) licht er een ‘luchtbrug’ tussen de twee torens en kunnen bezoekers van de éne naar de andere toren lopen.
Een mooie gelegenheid voor mensen om de stad eens van een andere kant te bekijken en om een gebouw te bezoeken dat ze misschien nog nooit van binnen hebben gezien. So far so good, en dat het evenement wegens grote belangstelling verlengd is, is ook prima. Maar om ‘aan een vraag van de bezoekers te voldoen’ zal het ook mogelijk worden om van de brug af te springen. Aan een elastiek, dat dan weer wel.
En toen begon ik me af te vragen waarom alles zo hysterisch moet. De moderne mens moet vermaakt worden als een kleuter die verwend is door televisie en iPad. In elk park moet een festival, door elk stadscentrum moet een bierfiets en dat alles begeleid door oets-oets-oets dreunen. Mag het ietsje minder? Mag er ook ruimte zijn voor alleen kijken en tot je door laten dringen hoe mooi iets van zichzelf al is? De kerk. Dat park zonder dat er muziek klinkt uit diverse versterkers. Of moet alles worden gekermisficeerd?
What would Jezus do? Het is toch het huis van zijn vader, die basiliek, en Jezus is altijd een goed kompas om op te varen. En het eerste dat in me opkomt is het verhaal waarin Jezus, gewapend met een zweep, de handelaren uit de tempel verjoeg. Ik kan er naast zitten, maar ik denk dat Jezus ook geen liefhebber zou zijn van de kermisficatie van cultuur.

Read Full Post »

Older Posts »