Feeds:
Berichten
Reacties

Poetry by dogs #1

Vorige week zaten de mijnheer en ik in de auto op de parkeerplaats van de IKEA te wachten op onze bestelling. Die zou naar de auto gebracht worden. ‘Ik vraag me af of ze het nu druk hebben’, zei de mijnheer.
‘Ik denk het wel’, zei ik. Ik heb namelijk sterk het vermoeden dat mensen in deze periode toch allemaal zo’n beetje hetzelfde gaan doen. Je zag het al een jaar geleden, aan het begin van de pandemie en het noodgedwongen thuisblijven, er kwam niet alleen een run op het wc-papier maar het meel en bloem was ook ineens overal op en een dag later werd Instagram overspoeld met foto’s van zelfgebakken zuurdesem- en bananenbrood.
Even later ontstonden de file’s voor de tuincentra want het was mooi weer, we mochten nergens heen en velen kwamen tot de ontdekking dat ze helemaal geen tuin hadden maar een soort parkeerplaats achter hun huis waar alleen een barbecue en een loungeset stonden. Ik hoop overigens van harte dat ook dit jaar weer vele tegels afgedankt zullen worden en we weer wat echte tuinen daarvoor terug krijgen.
En nu zijn we blijkbaar in de fase aanbeland waarop mensen zich er eindelijk toe kunnen zetten om een groter bed voor hun kind aan te schaffen en dat ook in elkaar te zetten of hun zolder op te ruimen en daar wat opbergdozen voor te kopen want ik kon wel bestellen bij IKEA, maar voor bezorging hadden ze geen tijd.
Zelf bestel ik voornamelijk twee dingen bij IKEA dit jaar: fotolijsten en opbergkratten (maar niet voor de zolder).
Weinig menselijks is mij vreemd want net als de rest van het land heb ik dit jaar meer geld dan anders besteed aan ‘woondingen’. Of, om het duidelijker te zeggen, ik heb half RedBubble leeggekocht aan art prints, posters en photographic prints. En die moeten natuurlijk allemaal een eigen lijstje, dat wisselt wel zo handig. Want wisselen doe ik. Zo’n beetje één keer per maand hangt er op diverse plekken in huis iets anders aan de muur en staan er andere dingen in de vensterbank. Nu we bijna nergens heen gaan en weinig mensen zien voldoe ik op die manier aan een behoefte aan change of scenery. Ik kan het van harte aanbevelen.
De opbergdozen heb ik nodig voor boeken, heel veel boeken. Ik las namelijk altijd al veel maar dat is niet minder geworden. Maar de bibliotheek is dicht. Al maanden. Dus ben ik de regionale winnaar geworden van de actie ‘steun je boekhandel’. Maar ja…waar laat je het allemaal? In kratten dus.
Het grappige is dat ik in deze tijd een hang heb naar young adult novels. Boeken waarin twee lieve jongens er uiteindelijk achter komen dat ze al een tijd verliefd zijn op elkaar, boeken waarin half fae koninginnen het kwaad verslaan, boeken waarin twee broers op monsters jagen of boeken over een vriendengroep die op zoek is naar een eeuwenoude Welshe koning die ergens begraven moet liggen (geen spoilers graag, ik begin volgende week in deel drie). Van de echte literatuur met een hoofdletter L geniet ik nog wel maar neem ik met mate tot me.
Ik heb blijkbaar behoefte aan wat escapisme. En als zo’n boek dan uit is kan het zijn dat ik op RedBubble fanart tegen kom, dat koop en er dan weer een nieuwe fotolijst voor besteld moet worden.
Ach, ik ben allang blij dat ik geen puberbed in elkaar moet zetten.

Ik ga leven-Lale Gül

‘Ik ga leven’ is ongetwijfeld de meest besproken Nederlandstalige roman van dit jaar tot nu toe. De moeder van de auteur heeft gedreigd met zelfmoord, de auteur zelf heeft moeten onderduiken terwijl Wilders (de laatste van wie ik persoonlijk een compliment zou willen ontvangen) haar moed prees en Güls inbox stroomt dagelijks vol met haatberichten. Ze heeft namelijk letterlijk en figuurlijk een boekje open gedaan over het opgroeien in een streng religieus NederTurks gezin.
De aloude wijsheid gaat ook heer weer op: no such thing as bad publicity, want toen ik afgelopen vrijdag voor het eerst sinds maanden weer eens bij mijn boekhandel binnen kon lopen, lag de debuutroman van de Turks-Nederlandse studente op nummer 1 op de top 10-tafel.
Maar is dat terecht? Ja en nee.
Haar verhaal verdient het absoluut om gehoord en gelezen te worden en past mooi in de Nederlandse literaire traditie van je ontworstelen aan je jeugd en een verstikkend geloof waar Maarten ’t Hart, Marieke Lucas Rijneveld en Franca Treur zo om geprezen worden. Maar een literair genot is het niet. Omdat de auteur steeds wisselt van register (archaïsch taalgebruik afwisselen met zinsneden als ‘dat gaat ‘m niet worden’ en schuttingtaal) ontstaat er niet echt een ‘stem’, een eigen stijl. Daarnaast is één metafoor per zin nooit genoeg en worden er soms uitdrukkingen verhaspeld. Dit geeft mij als lezer hetzelfde gevoel als wanneer ik een slecht vertaalde roman zit te lezen. Het haalt de vaart uit het verhaal en ik heb het gevoel dat ik aan het werk ben. Zo had ik echt de neiging om een rood potloodje te pakken toen ik ‘een scheve schaats lopen’ las (dat moet ‘een scheve schaats rijden’ zijn) en hetzelfde nog een keer toen ik las dat ‘tante vroeg of ik acht sloeg op een huwelijk met…’ (dat moet zijn ‘of ik oren had naar een huwelijk met…’). Ook schrijft de auteur ergens dat iets als een nachtkaars uitgaat terwijl het tegenovergestelde net gebeurd is: iemand was in één klap een illusie armer.
De zinsnede ‘de kinderen die een stel hebben uitgepoept’ moest ik meerdere keren lezen. Wat hebben die kinderen uitgepoept? Een stel wat? Maar ik denk dat het moet zijn ‘de kinderen die een stel (als in: echtpaar) heeft uitgepoept (als in: gebaard)’.
En dat is jammer, hier had een goede redacteur moeten snoeien en corrigeren. Gelukkig weet de auteur genoeg spanning in het boek te brengen zodat de lezer wil weten hoe het verder gaat. Maar literatuur is een groot woord voor deze autobiografie over een beknotte jeugd.
Heb ik spijt van mijn aankoop? Nee, dat niet. Ik hoop namelijk dat Lale Gül zoveel boeken verkoopt dat ze binnenkort haar leven in kan richten zoals zij dat wil. Dat de verkoop een dikke middelvinger is naar imams die zeggen dat mannen best hun vrouw mogen slaan. Naar koranjuffen die meisjes schuldgevoelens aanpraten. Naar vaders die zich op hun kop laten zitten door hun godsdienstwaanzinnige vrouw en naar moeders die van hun zoons alles goed vinden en hun dochters geen centimeter ruimte geven.
Ik ben benieuwd of we binnenkort nog meer van Lale Gül gaan horen. En ik hoop van harte dat de VVD haar niet in gaat palmen zoals ze liet doorschemeren in het interview met NRC.

De lijsttrekkers van de partijen die nieuw in de Tweede Kamer komen zijn nog niet geïnstalleerd of de krantenkoppen en praatprogramma-presentatoren zetten hen al lijnrecht tegenover elkaar. Zo kopte AD: ‘Sylvana Simons valt nú al BBB-leider aan op kwetsende tweets’.
Voor wie niet helemaal op de hoogte is: de afkorting BBB staat niet meer voor een aerobics-les in de sportschool die zich vooral richt op buik, benen en billen, maar voor BoerBurgerBeweging waarvan de leider, Caroline van der Plas vooral niet wil dat we het ‘de boerenpartij’ noemen want dat vindt ze framing. Vervolgens komt ze wel naar Den Haag in een trekker.
Nou, als we het dan nu toch over framing hebben… Framing is het kiezen van bepaalde woorden en beelden die zorgen voor een associatie. Zoals de zinsnede ‘valt aan’. Ik heb het betreffende fragment niet gezien maar het lijkt me dat ‘Sylvana Simons confronteert BBB-leider met…’ passender is. Of ‘Sylvana Simons bevraagt van der Plas over…’
Wat ik namelijk wel heb gezien is een fragment van Jinek waarin Caroline van der Plas Sylvana verwijt er niet voor alle 17 miljoen Nederlanders te zijn. Als het niet zo treurig was zou ik er heel hard om hebben moeten lachen, om dit staaltje de pot verwijt de ketel. Ik, als witte kiezer voel me veel meer vertegenwoordigd door mevrouw Simons dan door van der Plas met haar trekker. Maar dit terzijde, mevrouw Simons schoot, heel bewonderenswaardig, ook niet in de lach maar gaf heel netjes antwoord. En dat doet ze eigenlijk altijd, heel kalm en netjes antwoord geven, terwijl ik als kijker allang aan het facepalmen ben vanwege alle vooroordelen en domme framing waar ze weer doorheen moet waden.
Op twitter (tenminste, in mijn fijne bubbel) was de mening ook dat de kop die het AD plaatste kwalijke framing was maar dat de gemiddelde kiezer van Bij1 zich daar niet door zou laten afschrikken. En dat is ook zo, mensen die op deze partij stemmen prikken wel door de framing heen, maar het gaat om de rest van de mensen. Sylvana krijgt onterecht het stempeltje ‘fel’ en ‘niet lief’ opgedrukt en dan krijg je ‘tone policing’: ‘ik ga niet naar je luisteren want je toon bevalt me niet’.
Dan zijn er weer mensen die zeggen ‘oh ik vind haar zo irritant want ze is zo fel’. Maar dat is ze dus niet, je bent in de framing getrapt en hebt niet geluisterd naar wàt ze zegt. Terwijl dat wel degelijk ook voor jou bedoeld was, ook al zit ze niet op een trekker.

Een paar jaar geleden moest ik er nog schamper om lachen: gepikeerde witte mensen in de VS verbrandden hun Nikes omdat Nike samenwerkte met Colin Kaepernick. American Football-speler Kaepernick, boegbeeld van stil protest tegen politiegeweld, was het gezicht geworden van hun nieuwe reclamecampagne. En bij rechte Amerikanen sloegen de stoppen door: ze maakten filmpjes waarin ze hun sportschoenen in de hens staken. Ik gniffelde, zette een kop thee en besloot mezelf op een paar nieuwe sneakers te trakteren. Inderdaad met zo’n woosh-teken aan de zijkant.
‘Dat zijn de Verenigde Staten’, dacht ik toen nog. Maar van de week zag ik een foto van een barbecue waarop een soort huisje van boeken stond. Wat was het geval: een mevrouw was boos op Saskia Noort vanwege een in AD verschenen column en daarom besloot die mevrouw om alle boeken van Noort die ze in huis had maar te verbranden. Ze was van mening dat dat ‘healing’ was. Ik ben benieuwd wat ze dan nu gaat lezen, Mein Kampf?
Onderwerp van de column was namelijk het feit dat Forum voor Demagogie (eerlijkere naam, bedacht door Pieter Derks) nu met acht zetels in de Tweede Kamer plaats kunnen nemen en dat dat mede te wijten is aan BN-er moeders en andere yoga-mutsen die op hen hebben gestemd ‘omdat ze het niet eens zijn met de corona-maatregelen’.
In haar column wijst Noort twee schuldigen aan: de media die de raaskallende kakker maar al te graag een podium geven omdat dat enerverende tv oplevert en spiri-types die hun bloedjes van kinderen het niet aan willen doen om een mondkapje te moeten dragen of zelfs een prikje moeten krijgen. Dat Thierry en zijn leger bruinhemden het niet zo hebben op kindertjes met een kleurtje van wie de ouders ongetwijfeld net zo veel houden als zij van hun eigen kinderen, dat boeit dan even niet, blijkbaar.
En dat is het probleem van politiek in soundbites. Stel dat er een partij zou zijn die ervoor zou pleiten de musea morgen weer open te gooien, dan zou ik eerst denken: ja!
En als ze er dan bij zouden zeggen dat mensen met blauwe of groene ogen en sproeten gratis naar binnen zouden mogen, dan zou ik denken ‘jippie!’ en een vriendin willen appen om iets af te spreken.
Maar als ik dan verder kijk en lees dat mensen met bruine ogen musea wat hen betreft niet in komen, dan is het NEE en kunnen ze op hun kop gaan staan met hun mooie beloften, maar mijn stem krijgen ze niet. Er is namelijk geen enkel excuus voor fascisme.
Of, zoals Saskia Noort in haar column schrijft: het is je ziel aan de duivel verkopen. ‘Hadden jullie echt een moederhart, dan had je gestemd op een partij die kiest voor een groene toekomst en kansen voor iedereen.’
Maar nee, ze beginnen liever alvast met de boekverbranding. Hebben ze enig idee hoe nadelig dat is voor de luchtkwaliteit? Wat mij betreft mag elke zweefteef die op FvD heeft gestemd zich verslikken in haar soy-chai latte.

Als ‘Cloud Atlas’ van David Mitchell je niet tot waanzin heeft gedreven en ‘Mystery Spot’ je favoriete aflevering van Supernatural is, dan kan ik je ‘If on a winter’s night a traveller’ van harte aanraden. Het is namelijk behoorlijk geschift. Op een goede manier.
De hoofdpersoon is ‘you’, the reader. The reader heeft een nieuw boek mee naar huis genomen van de geliefde auteur van Italo Calvino en kan haast niet wachten om erin te beginnen. De lezer installeert zich, voor menig lezer een bekende situatie -drankje onder handbereik- en begint te lezen. Maar al snel komt de lezer erachter dat er een bindfout in het boek zit en een katern dubbel aanwezig is. En erger nog: een ander ontbreekt.
De lezer gaat terug naar de boekhandel voor een correct exemplaar maar blijkt daar het verkeerde boek mee te krijgen. De lezer besluit naar de drukkerij te gaan om tot op de bodem uit te zoeken wat er aan de hand is. Hij ontmoet een andere lezer, komt op het spoor van valse vertalingen en een kunstenaar die installaties maakt van boeken en al die tijd leest hij verhalen die, net als het spannend begint te worden, worden afgebroken. Mijn favoriet: het boek wordt afgepakt op het vliegveld omdat het een verboden boek is. ‘Maar ik had het bijna uit…’ Deze lezer kan de frustratie meevoelen.
Terecht een cult-klassieker.

De ‘groene’ beweging heeft al heel wat woorden toegevoegd aan ons collectieve vocabulaire. Maar wat zijn nou ecocide en woudfunding? Ik schreef erover in mijn nieuwe blogpost voor EcoGoodies.

kort verhaal-mussen

Wie zijn die mensen?

Ik ergerde me een beetje aan de boodschap van Milieudefensie die met de zin ‘Ik stem voor onze kinderen’ mensen ertoe probeerde over te halen groen (links dus) te stemmen. Ik heb zelf geen kinderen maar ik stem gewoon links omdat ik een geweten heb. Omdat ik logisch na kan denken en wetenschappers geloof. En omdat ik een voorkeur heb voor politici die zo min mogelijk liegen en die worden afgerekend op hun daden (bij de minste misstap leggen PvdA-ers hun functie neer terwijl VVD-ers overal mee weg komen, ik heb daar een mening over).
Het hebben van kinderen heeft daar niets mee te maken. Ik wil gewoon de macht in handen van fatsoenlijke mensen die luisteren naar alle Nederlanders en niet alleen naar degenen die het hardste schreeuwen, het meeste geld hebben of op de grootste trekker zitten.
En toch werd ik vanmorgen wakker met het idee ‘ik ben toch blij dat ik dit niet aan kinderen uit hoef te leggen’.
‘Mamma wie is die mevrouw met die bos krullen en die bril?’
‘Dat is Sylvana Simons, haar partij komt nu in de Tweede Kamer. En daar is zij blij mee want haar partij vindt dat zwarte en bruine kindertjes net zo lief zijn als witte. Weet je nog dat we daarover hebben gelezen in het boekje over Rosa Parks?’
‘Vinden die andere partijen dat dan niet?’
‘Nou, een aantal wel, zoals die van mevrouw Esther, van mevrouw Lilian en Liliane en mijnheer Jesse en andere partijen wel zo’n beetje en er zijn nu ook drie partijen in de Tweede Kamer die dat helemaal niet vinden.’
‘Gaan die dan gemeen doen tegen mevrouw Sylvana?’
‘Ik ben bang van wel.’
Tot zover de uitleg over de aanwezigheid van drie (!) racistische partijen in het parlement. Uitleggen waarom SP en CDA flink hebben ingeleverd kan ik met de beste wil van de wereld niet. We waren toch allemaal boos over de toeslagenaffaire? Over institutioneel racisme bij de belastingdienst? We liepen toch allemaal weg met Renske Leijten van de SP en Pieter Omtzigt van het CDA die zich hadden ingezet voor de gedupeerden? Daar viel bij de exit polls weinig van te merken. En de partij die de hoofdschuldige is aan deze misstand blijft buiten schot en wint zetels.
Wie heeft er allemaal staan klappen voor de zorg, nu al bijna een jaar geleden? Hebben die mensen ook op een partij gestemd die tegen marktwerking en vóór hogere lonen in deze sector is?
Ik ben bang van niet, als ik zo naar de verkiezingsuitslagen kijk. Fijn hoor, zo’n applaus, maar daar kan de verpleegkundige de huur niet van betalen.
En ik vraag me af: wie zijn die mensen? Wie zijn die mensen die stemmen op fascisten die beweren dat covid-19 niet bestaat, gewoon ‘omdat ze de lockdown zat zijn’. Die ben ik ook zat, daarom heb ik op een partij gestemd die iets wil doen aan de oorzaak. Wie zijn die mensen die stemmen op de partij van een premier die de gezondheidszorg afbreekt, de armen armer en vele mensen dakloos heeft gemaakt?
Echt, wie zijn die mensen, want ik ken ze niet.
Met vrienden en familie hebben ik in de afgelopen weken veel over de verkiezingen gehad, ook omdat zij natuurlijk weten dat ik interesse heb in politiek en precies weet wat de voor-en nadelen van welke partijen zijn. En als ik op basis van die gesprekken en de posts die ik op social media langs heb zien komen een prognose zou moeten maken dan zou De partij voor de Dieren de grootste zijn geworden en hebben kunnen regeren met Bij1, SP en Volt.
Ik zit in een hele fijne bubbel met lieve mensen. Ik ga ze nodig hebben de komende jaren.