Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘vertaler’

Voor wie aan de kust woont staat ie bekend als ‘die vliegende rat die vuilniszakken openscheurt en die je van de gemeente niet mag voeren’ en de kritische vertaler kent ‘m als dat beest dat steevast verkeerd vertaald wordt. In het Engels heet ie namelijk seagull maar in het Nederlands bestaat de ‘zeemeeuw’ officieel niet.
Ja, wel als naam van een strandtent of vakantiehuisje aan de kust, maar niet als benaming van de vliegende rat. De vertaling van seagull luidt dus simpelweg ‘meeuw’.
Mocht je iets creatiever willen zijn dan kun je er zilvermeeuw of mantelmeeuw van maken, maar dat hoeft dus niet. Of, nog correcter, stormmeeuw. Dit is namelijk de letterlijke vertaling van common gull. Bovendien klinkt stormmeeuw, vanwege de dubbele m in het midden van het woord, een stuk mooier dan ‘zeemweeuw’. En niet alleen omdat stormmeeuw een echt woord is.

Foto: Arjo Hooimeijer

Advertenties

Read Full Post »

Toen de echtgenoot en ik laatst gingen eten bij de Bokkedoorns om ons half-jaar-getrouwd te vieren bestelde ik na het dessert een potje White Monkey thee. Die thee heet zo omdat ie wit is (dùh) en de blaadjes een beetje ‘harig’ zijn en de vorm hebben van een apenstaartje. ‘Ah’, dacht ik, dat is een mooi ezelsbruggetje voor het verschil tussen de Engelse woorden ape en monkey.
witte-thee-white-silver-needle-jasmine
In het Nederland hebben we dat verschil niet, wij kennen alleen het woord aap. Op bordjes in dierentuinen zien we nog wel de aanduidingen ‘halfaap’ (zoals ringstaartmaki’s, bij kinderen ook bekend onder de naam I like to move it, move it-aap) of ‘mensapen’ (hieronder vallen onder meer de Bonobo’s, chimpansees, gibbons, Gorilla’s, Orang Oetans en de mensen), maar een apart woord hebben we er niet voor.
Het verschil tussen ape en monkey , en dan kom ik weer bij de thee, zit ‘m in de staart. De monkey heeft een apenstaartje waar hij aan kan hangen (en die dus op theeblaadjes lijkt) en een ape, of mensaap, heeft die niet.
Moet je dus het woord ‘aap’ vertalen in het Engels, bedenk dan even of de aap in kwestie een staart heeft of niet voordat je monkey opschrijft.
Een recent voorbeeld van het gebruik van het woord ape lees je hier. De ‘mevrouw’ die de Firts Lady zo noemde heeft overigens na een korte schorsing gewoon haar baan weer terug. Monkey Business.

Read Full Post »

Nee, dit stukje gaat niet over de echtgenoot die alle buitenlandse aankopen voor mij betaalt, dat was voorheen wel zo, maar ik heb nu een andere betaalvriend: PayPal. Ik moest en zou een Japans betaalpatroon van Ravalry hebben dus ben ik er maar aan begonnen (nee, ik ben nog niet begonnen met het maken van het vest in kwestie).
Bij het aanmaken van een account moest ik ook een controlevraag beantwoorden. Zoiets heb ik voor Google ook ooit gedaan. Of voor hotmail. Ik koos toen de vraag ‘wat was het beroep van mijn grootvader’. Dat is iets wat ik in ieder geval nooit zou vergeten en hoogstens één keer fout kon beantwoorden (als ik toevallig aan de ‘verkeerde’ grootvader zou denken). Hint bij de controlevraag: ‘I’m not a pirate’.
Maar betaalvriend stelt hele rare vragen. Die ook nog eens dubbel vreemd overkomen omdat ze in het Nederlands gesteld zijn. ‘Wat is de middelste naam van uw vader?’ Ehmmm, mijn vader heeft een vóór en een achternaam, daar zit niks tussen, betaalvriend. Dan maar een andere: ‘Wie was uw eerste huisgenoot op college?’ Nope, nooit een huisgenoot gehad. Wel een klootzak aan de andere kant van de gang met wie ik douche en toilet moest delen, maar daar wil ik niet aan herinnerd worden.
Ik geloof dat ik uiteindelijk een vraag heb gekozen over de naam van mijn eerste huisdier, maar dat is ook nog tricky want dat waren twee vissen….
Misschien is het een idee als betaalmaatje Nederlandse vragen laat verzinnen door een tekstschrijver in plaats van ze door Google translate te halen en verwachten dat Nederland hetzelfde in elkaar zit als Amerika alleen dan in een taal die niemand verstaat.
Ik weet er nog wel een paar. ‘Wat was de voornaam van je lievelingsoma?’, ‘Met wie fietste je vroeger naar school?’ of ‘Van wie kreeg je je eerste echte kus?’ Want ik heb dan misschien geen kamergenoot gehad op college, dit weet ik echt nog wel. Scan_20151005 (4)h

Read Full Post »

Vriend is zijn wekelijkse taekwondo-les aan het geven en ik nestel me met dekentje en hond op de bank om een film te kijken die ik meer dan een jaar geleden heb opgenomen: The iron lady, de film die Meryl Streep haar derde Oscar opleverde. Hé er lopen letters door het beeld. Oh ja, opgenomen van een Nederlandse televisiezender, dus dat zijn gewoon ondertitels, snobistische muts.
En hoewel ik de letters de meeste tijd negeer valt me ineens iets op (afgezien van het feit dat die tuttige bloesjes van Margareth weer heel hip zijn): het Engelse Prime minister wordt vertaald met ‘mevrouw’.
Nu ben ik een voorstander van ‘vrij’ vertalen, maar dit gaat toch wel erg ver. We spreken Rutte toch ook niet aan met ‘mevrouw’? Zijn positie is immers dezelfde hier als die van Thatcher indertijd in het Verenigd Koninkrijk dus zou je in een vertaling bij dezelfde functie uit moeten komen. En koningin Juliana vond het misschien prettig om met ‘mevrouw’ aangesproken te worden, ik vraag me toch sterk af of the iron lady dat fijn had gevonden. Ja, als ze boodschappen aan het doen was misschien (áls ze die al ooit deed), niet als ze in functie was. Iron_Lady_26_2100991b
In Duitsland is er, toen Angela Merkel aan het roer kwam, in alle haast een nieuw woord voor haar verzonnen: bundeskanzlerin. Als ik Angela was dan had ik het niet gewild, laatst had ik een gesprek met iemand die mij ‘schrijfster’ en ‘onderneemster’ bleef noemen en op de één of andere manier irriteerde dat. En ik weet dat het aan mij ligt maar bij het woord ‘schrijfster’ zie ik zo’n vrouw voor me met een Beatrixkapsel, een bril met goud aan de pootjes en 5 katten op schoot die streekromans schrijft over godvruchtige boeren en zwijmelende jonge juffers. Ik lees ook geen ‘schrijfsters’, ik lees boeken van vrouwelijke auteurs. Dus zei ik: ik ben ZZP-er, tekstschrijver en vertaler.
Maar ook als je wél per se het geslacht van de persoon die de functie bekleed wil laten doorschemeren in de vertaling van de titel dan snap ik nog niet hoe je van prime minister naar ‘mevrouw’ kunt komen. Persoonlijk zou ik het woord ‘premier’ hebben gebruikt (première kan niet hè mensen, dat is weer iets heel anders): ‘Premier, wat is uw beslissing?’  En dan hóógstens nog ‘Mevrouw de premier’, als dat mag van the lady.

Read Full Post »

Proefstukje

Ja, het is crisis. En nee, als ik het raam opendoe komt er met een windvlaag niet gelijk een stapel opdrachten binnenwaaien. Dus roep ik op twitter en Facebook met regelmaat dat ik tekstschrijver en vertaler ben en dat ik tijd heb voor opdrachten!!! Ik heb natuurlijk zo mijn vaste ‘dingen’, waaronder mijn columns en met regelmaat schrijf ik een boek, maar dat zijn niet de dingen waar je rijk van wordt. Tenminste, niet financieel.
Financieel aantrekkelijk zijn de opdrachtjes die op twitter af en toe voorbij komen, korte vertaalopdrachtjes of het schrijven van een tekst voor een website. Opdrachten waar ik ervaring mee heb en waar ik ook goed in ben, maar die helaas ook zeer gewild zijn. En dan gaat het meestal als volgt: ik reageer op een opdracht-tweet (of iemand voor wie ik ooit iets geschreven heb tipt mij, dat kan ook) en ik krijg in reactie een mailtje waarin ongeveer het volgende staat: ‘omdat ik best veel reacties heb gekregen laat ik ieder van jullie een pagina vertalen. Daarna kies ik op basis van de resultaten wie de opdracht krijgt.’
Tja, op zich begrijpelijk, maar als ik dan een offerte stuur met wat die ene pagina gaat kosten (kosten die niet betaald hoeven te worden als ik de opdracht krijg), komt de aap uit de mouw: het is de bedoeling dat we het voor niets doen.
Aha, ieder een pagina voor niets….. Best een slim idee! Image
Eind deze maand krijgen we dubbel glas en daarna moeten de kozijnen opnieuw geschilderd worden. Nu heb ik een visitekaartje van een schilder en vriend heeft er een van een ándere schilder… Ik denk dat ik ze allebei bel en voorstel dat ze ieder een kozijn schilderen en dat ik dan op basis van de resultaten ga kiezen wie de opdracht krijgt (lees: geen van beiden want ze zijn dan allebei al geschilderd). Zouden ze erin trappen? Ik ben bang van niet.
Ik namelijk ook niet. Voor échte opdrachten heb ik trouwens wel tijd, dus mocht je die hebben dan nodig ik je van harte uit om te mailen naar kim@kimindepen.nl

Read Full Post »

Wat maakt een vertaling nou een goede vertaling? De meningen kunnen daarover natuurlijk verdeeld zijn, maar als je als lezer heel duidelijk kunt merken vanuit welke taal een boek vertaald is heb je volgens mij niet te maken met een goede vertaling. En als de lezer af en toe een stuk Nederlandse tekst (bewust of onbewust) in het Engels terugvertaalt om te begrijpen wat er nou precies staat, dan heb je te maken met een ronduit slechte vertaling.
Het laatste is het geval bij het boek ‘Vergelding’ van Jilliane Hoffman, originele titel ‘Retribution’.  Het is nu ook weer niet zo dat ik er een woordenboek bij moet pakken om het verhaal te kunnen volgen, maar lekker lopen doet het niet. Het piept, kraakt en schuurt als een oude wagen. En dat terwijl het soepel zou kunnen lopen als een goed onderhouden oldtimer Cadillac: het verhaal speelt zich grootdeels af in het broeierige Miami, net als de populaire serie Dexter. En net als bij Dexter zijn de ingrediënten van  dit boek gruwelijke misdaden, een zieke geest en heel veel bloed. Maar steeds als ik een beetje lekker in het verhaal zit, komt het weer piepend en krakend tot stilstand. Bijvoorbeeld omdat ik lees dat de hoofdpersoon belt met de afdeling ‘Speciale Slachtoffers’.  Ok, is dat dan een afdeling waar alleen slachtoffers die beroemd of anderszins heel bijzonder zijn naartoe mogen bellen? In mijn hoofd hoor ik ‘Law and Order, special victims unit-doenk doenk’. Dat doenk doenk moet erbij want dat is het leaderfilmpje. Vriend bevestigt mijn vermoeden: “special victims unit, dat heet in het Nederlands gewoon de afdeling zedenmisdrijven.” Piep, kraak, schuur.
Ik doe nog een poging om me in het verhaal onder te dompelen en stuit op de vreemde zin ‘…een offer voor het grotere goed.’ Nu ken ik ondergoed, witgoed, vastgoed en onroerend goed. Maar het grotere goed? Is dat soms een hele grote onderbroek? In mijn hoofd vertaal ik terug: a sacrifice for the greater good’. Oh wacht, ze bedoelen een offer voor een hoger doel.  Piep, kraak, schuur en een diepe zucht.
Helaas zijn er meer van dergelijke voorbeelden (zoals ‘uitvinden’ (to find out) waar het ‘ontdekken’ moet zijn, ‘haar pakje had de schouders van een lijnverdediger’. Had linebacker nou gewoon vertaald met rugbyspeler!) en komt ‘het grotere goed’ elke paar hoofdstukken weer terug (en zie ik steeds een hele grote onderbroek voor me).
Ik hoop toch van harte dat de uitgeverij voor een volgende vertaling iemand met liefde voor de Nederlandse taal in zou willen huren (mij bij voorbeeld, ik noem maar een dwarsstraat). En dan beloof ik dat ik een niet al te gepeperde rekening zal sturen. Ik weet immers dat het voor een hoger doel is: leesplezier. Maar als u mij wilt excuseren ga ik nu even Dexter kijken, daar ben ik wel aan toe.

Read Full Post »

“Heeft je ziekte je ook iets positiefs gebracht?”
Deze vraag werd me jaren geleden gesteld door een journaliste die een boek schreef over leven met de ziekte van Crohn. Of het boek er ooit is gekomen weet ik eigenlijk niet meer, maar de vraag heb ik altijd onthouden.
Op dat moment kon ik er (nog) geen goed antwoord op geven. Ik kon mijn studie niet afmaken door mijn ziekte, fulltime werken lukte ook niet omdat ik daar te vermoeid voor was. Sowieso lukte het niet om een baan langer dan een jaar te houden want binnen dat jaar werd ik wel minstens één keer ziek. Contractverlenging kon ik daardoor wel op mijn (zieke) buik schrijven.
Op het moment dat het interview plaatsvond was mijn aanvraag voor een Wajong-uitkering net afgewezen. Een Wajong-uitkering is een arbeidsongeschiktheidsuitkering voor jongeren tot 18 óf mensen die tijdens hun studie ziek zijn geworden en om die reden geen arbeidsverleden hebben kunnen opbouwen. Naar mijn idee viel ik precies in de laatste categorie. Maar ook mijn bezwaar tegen de afwijzing is afgewezen.
Dus ploeterde ik door in een baan van drie dagen in de week, net te veel uren om gezond bij te kunnen blijven, net genoeg uren om de huur van mijn studentenkamer (kippenhok van 3 bij 4) te kunnen betalen en nog boodschappen te kunnen doen.
Niet echt een situatie waarin ik de zonnige kanten van mijn ziekte helder kon zien. Ik kwam dan ook niet veel verder dan “Ehm…ik weet nu heel goed wie mijn echte vrienden zijn. Maar dat wist ik eigenlijk al. Dat ik hele goede vrienden heb.”
En na enig nadenken: “Ik ben me er wel iets meer dan mijn leeftijdgenoten van bewust dat het leven niet oneindig is. Als ik toen, op mijn 23e, niet was geopereerd, dan had ik hier nu niet gezeten. En ik wist toen ook al dat het mis kon gaan en had al van alles op papier gezet over hoe ik mijn begrafenis wilde.”
“Tja, of dat nou positief is…” zei de journaliste.
Kortom, het was een lastige vraag die ze daar stelde en ik was niet echt tevreden met de antwoorden die ik gaf op dat moment. Daarom ben ik mezelf de vraag blíjven stellen. In de hoop ooit betere antwoorden paraat te hebben. En ik denk dat ik die heb.
Omdat ik weet wat het is om ziek te zijn en weinig te kunnen, weet ik ook hoe fijn het is om post te krijgen als je in bed ligt. Vrolijke en opbeurende post zoals ik die toen van studiegenootje Suzanne kreeg na mijn operatie. Als er iemand ziek is in mijn omgeving doe ik mijn uiterste best om te sturen waar ze op dat moment behoefte aan hebben. Ik denk en hoop dat ik me, door mijn eigen ziek zijn, goed kan inleven in een ander.
Ook al gaat het nu wat beter met mij, ik ben me er nog steeds wel van bewust dat elke dag de laatste kan zijn. Dus vandáág is de ideale dag om tegen je vrienden te zeggen dat je ze liefhebt. Ok, ik schrijf het liever en makkelijker op dan dat ik het zeg, maar het gaat er om dat ze het weten.
En tot slot nog dit. Als kind vulde ik in alle vriendschapsboekjes in dat ik later schrijver m/v wilde worden. Tijdens mijn studie letterkunde had ik een bijbaan in een bibliotheek. Hoe meer boeken ik om me heen heb, hoe gelukkiger ik ben. Maar dat Boek met een hoofdletter, dat kwam er niet. Na alle gedichten die ik in mijn basis- en middelbare schooltijd schreef was het wel een beetje op. Ik maakte er grappen over: “Tja, die gelukkige jeugd van mij is de doodssteek voor mijn schrijverschap geweest”.
Maar toen begon ik met het schrijven van blogjes over mijn ziekte. Ik kreeg via hyves veel reacties en werd ook gevraagd om te schrijven voor het magazine van de patiëntenvereniging.
In het logo van mijn tekstbureau staat een lotus. Een mooie bloem die groeit op modder. Zo is mijn schrijverschap ook opgebloeid. Op de modder (mijn ziekte) bloeit nu iets moois.
Dus ja, mijn ziekte heeft me uiteindelijk ook iets positiefs gebracht. Het heeft me (weer) aan het schrijven gekregen.

Read Full Post »