Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘slechte vertaling’

Boeken van Nederlandse auteurs lees ik natuurlijk in het Nederlands, maar voor het overige geldt dat ik een voorkeur heb voor Engels. Dit omdat ik anders tijdens het lezen ongemerkt ‘aan het werk ben’. Vertalingen zijn vaak zo slecht dat ik vaak hele zinnen eerst terug naar het Engels moet vertalen voordat ik weet wat de auteur eigenlijk bedoelde.
Maar soms komt het toch voor dat ik een vertaald werk in het Nederlands lees. Bijvoorbeeld omdat de bibliotheek alleen de Nederlandstalige editie heeft, omdat de vertaling goedkoper is of omdat ik die van de uitgeverij krijg.
En zo las ik dus onlangs ‘Het Duitse meisje’ van Armando Lucas Correa. Een titel die ik zelf nooit uit zou hebben gekozen, al die boeken die nu verschijnen met het woord ‘meisje’ in de titel -meestal een meisje waar het slecht mee afloopt als ik de omslagen zo bekijk- hangen me een beetje de keel uit, maar dit boek was onverwacht veel beter en interessanter dan ik had verwacht.
Maar er stond een hele vreemde zin in: ‘Als ik iets over school moet bespreken, wil praten over wat er die dag is gebeurd of mijn zorgen met iemand wil delen, pak ik zijn foto en houd hem onder de lamp met de ivoren lampenkap met grijze eenhoorns erop die galopperen tot het licht uitgaat en ik in slaap val.’
Kan dat wel? Een lampenkap maken van ivoor? Alleen een heel kleintje dan, als je een stuk slagtand uitholt ofzo. En die eenhoorns dan, waar zijn die dan van gemaakt? Ik las trouwens eerst eekhoorns, want die bestaan wèl in het grijs, eenhoorns zijn over het algemeen genomen wit.
Maar toen bedacht ik me, het Engelse ivory is niet alleen het materiaal ivoor, maar ook een kleur: gebroken wit. Misschien is dat in het Spaans ook wel zo (het boek is van origine Spaanstalig) of heeft de vertaler de Engelse vertaling als bron gebruikt. Het is dus een gewoon lampenkapje, met galopperende eekhoorns erop.

Read Full Post »

Thrillers vind ik meestal niet zulk interessant leesvoer, maar omdat we op vakantie gingen naar Yorkshire las ik het boek ‘Ik tel tot tien’, dat zich daar afspeelt. De vertaling was redelijk, maar zoals altijd, vond ik toch een rammelende uitdrukking. Zo is er een scène waarin een vrijmoedig klein meisje in gesprek is met een ouderwetse mevrouw. Het meisje zegt dat ze naar de wc moet en de vrouw vraagt of het voor een nummer één of een nummer twee is. A number one or a number two?
Het meisje snapt niet zo goed wat die mevrouw bedoelt en zegt, als ik me goed herinner, dat ze moet poepen. Lekkere duidelijke communicatie, daar houd ik wel van. Maar waar ik dus niet zo van houd, is van rammelende vertalingen. Ik ging  namelijk tijdens het lezen terug-vertalen, bij het lezen van ‘nummer één of nummer twee?’, zegt mijn brein per direct ‘a number one or a number two?‘ Terwijl mijn brein eigenlijk mijn oudtante op zou moeten roepen die aan mijn peuter-ik zou vragen ‘Moet je een kleine of een grote boodschap doen?’
Want dat is dus de juiste vertaling: number one (een plas) is een kleine boodschap en number 2 (poepen, drukken, schijten) is een grote boodschap.
Tot zover de noot van de vertaler.

Tekst: Kim in de pen
Illustratie: Oink Oink producties

Read Full Post »

Laatst las ik een boek over de Japanse cultuur. Daarin stond een stukje over de manier waarop Valentijnsdag gevierd wordt: op die dag geven vrouwen chocola aan iemand die ze leuk vinden (en vervolgens moeten ze een maand wachten of ze op 14 maart iets terugkrijgen, wreed!), ‘ook al kom je daarmee sterk over’.
En dat laatste zinnetje liet me maar niet los. Is ‘sterk’, ofwel ‘zelfverzekerd’ overkomen iets slechts in de Japanse cultuur? Is Valentijnsdag die éne dag in het jaar waarop vrouwen assertief mogen zijn in de liefde? Er stond geen verdere uitleg bij.

Een paar pagina’s later las ik nog een rare zin en toen ging ik even voorin het boek kijken: het was niet vertaald vanuit het Japans maar uit het Engels. Dat ‘sterk overkomen’ was dus gewoon een knudde-vertaling van ‘coming on strong’, oftewel: hard van stapel lopen. Je geeft als Japanse vrouw op Valentijnsdag dus chocola aan een man die je leuk vind, ook al lijk je daarmee wel erg hard van stapel te lopen. Zo zie je maar, een slechte vertaling kan een hele cultuur in een ander daglicht zetten…

Read Full Post »

Wat maakt een vertaling nou een goede vertaling? De meningen kunnen daarover natuurlijk verdeeld zijn, maar als je als lezer heel duidelijk kunt merken vanuit welke taal een boek vertaald is heb je volgens mij niet te maken met een goede vertaling. En als de lezer af en toe een stuk Nederlandse tekst (bewust of onbewust) in het Engels terugvertaalt om te begrijpen wat er nou precies staat, dan heb je te maken met een ronduit slechte vertaling.
Het laatste is het geval bij het boek ‘Vergelding’ van Jilliane Hoffman, originele titel ‘Retribution’.  Het is nu ook weer niet zo dat ik er een woordenboek bij moet pakken om het verhaal te kunnen volgen, maar lekker lopen doet het niet. Het piept, kraakt en schuurt als een oude wagen. En dat terwijl het soepel zou kunnen lopen als een goed onderhouden oldtimer Cadillac: het verhaal speelt zich grootdeels af in het broeierige Miami, net als de populaire serie Dexter. En net als bij Dexter zijn de ingrediënten van  dit boek gruwelijke misdaden, een zieke geest en heel veel bloed. Maar steeds als ik een beetje lekker in het verhaal zit, komt het weer piepend en krakend tot stilstand. Bijvoorbeeld omdat ik lees dat de hoofdpersoon belt met de afdeling ‘Speciale Slachtoffers’.  Ok, is dat dan een afdeling waar alleen slachtoffers die beroemd of anderszins heel bijzonder zijn naartoe mogen bellen? In mijn hoofd hoor ik ‘Law and Order, special victims unit-doenk doenk’. Dat doenk doenk moet erbij want dat is het leaderfilmpje. Vriend bevestigt mijn vermoeden: “special victims unit, dat heet in het Nederlands gewoon de afdeling zedenmisdrijven.” Piep, kraak, schuur.
Ik doe nog een poging om me in het verhaal onder te dompelen en stuit op de vreemde zin ‘…een offer voor het grotere goed.’ Nu ken ik ondergoed, witgoed, vastgoed en onroerend goed. Maar het grotere goed? Is dat soms een hele grote onderbroek? In mijn hoofd vertaal ik terug: a sacrifice for the greater good’. Oh wacht, ze bedoelen een offer voor een hoger doel.  Piep, kraak, schuur en een diepe zucht.
Helaas zijn er meer van dergelijke voorbeelden (zoals ‘uitvinden’ (to find out) waar het ‘ontdekken’ moet zijn, ‘haar pakje had de schouders van een lijnverdediger’. Had linebacker nou gewoon vertaald met rugbyspeler!) en komt ‘het grotere goed’ elke paar hoofdstukken weer terug (en zie ik steeds een hele grote onderbroek voor me).
Ik hoop toch van harte dat de uitgeverij voor een volgende vertaling iemand met liefde voor de Nederlandse taal in zou willen huren (mij bij voorbeeld, ik noem maar een dwarsstraat). En dan beloof ik dat ik een niet al te gepeperde rekening zal sturen. Ik weet immers dat het voor een hoger doel is: leesplezier. Maar als u mij wilt excuseren ga ik nu even Dexter kijken, daar ben ik wel aan toe.

Read Full Post »