Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘Man Booker Prize’

De winnaar van de Booker Prize 2021 had ik al in huis voordat op 3 november de winnende titel bekend werd gemaakt. Ik had ‘The Promise’ namelijk als verjaardagscadeautje gekregen van een vriend die een neus heeft voor literatuur met een hoofdletter L. Binnenkort zal ik ook een aantal andere titels van de shortlist lezen om te bepalen of ik de roman van de Zuid-Afrikaanse Damon Galgut ook een terechte winnaar vind.
De familie de Swart woont op een boerderij in de buurt van Pretoria. Jaren geleden gebeurde er een ongeluk op ’t Koppie (een heuvel op het erf) waarbij dochter Amor (de jongste van drie kinderen) door blikseminslag een teen verloor. Maar we komen pas jaren later in het verhaal: Amor is 13 en wordt opgehaald uit het pension waar ze verbleef omdat haar moeder ziek was. Ze moet naar huis komen voor de begrafenis. Het is 1985, er zijn grote veranderingen op til in haar vaderland en ze is vanaf nu moederloos. Na het overlijden van de moeder valt het gezin uiteen in twee delen: Amor en haar broer Anton zijn progressief en vinden het terecht dat zwarte landgenoten meer rechten krijgen. Vader Herman en oudste zus Astrid willen dat alles bij het oude blijft.
Het boek is opgedeeld in 4 hoofdstukken die telkens een sprong van een jaar of 10 in de tijd maken. Elke 10 jaar brokkelt het privilege en de rijkdom van de witte familie Swart verder af. Leitmotiv is de onvervulde belofte (vandaar de titel). De moeder van het gezin, Rachel, heeft op haar sterfbed aan Salomé, haar hulp die haar verzorgde, beloofd dat het huisje waarin ze woonde haar eigendom zou worden. Alsmede het land waar het op staat.
Rachel heeft haar man laten beloven dat hij dat zou doen. Amor, verstopt achter een plant, was getuige van dat gesprek. Getuige van de belofte. Een belofte die zij graag namens haar moeder wil inwilligen. Iets wat eerst niet mogelijk is onder het regime van 1985 en later op weerstand stuit van haar vader en haar zus. Wat is weerbarstiger? Amor of ’s lands ‘wijs’?

Het verhaar wordt verteld door een alwetende verteller die van het ene personage naar het andere schuift, soms commentaar levert in de trant van ‘ik weet ook niet waarom deze persoon het verhaal in kruipt en wat het belang daarvan is’. Deze afstand en de cynische blik waarmee sommige gedragingen en denkbeelden van de Swarts beschreven worden maakt deze roman minder zwaar dan je zou verwachten van een boek over apartheid met een witte familie in het centrum van het verhaal.
Een goed geschreven verhaal met een sympathieke hoofdpersoon (van Amor ga je houden, nomen est omen) dat ik zelf waarschijnlijk niet zo snel zou zijn gaan lezen (ik kies niet zo vaak boeken van een witte mannelijke auteur) maar wel degelijk de moeite waard is. Ook leuk om als Nederlandse lezer in een Engelstalig boek woorden als ‘lappie’ en ‘koppie’ tegen te komen. Om nog maar te zwijgen over het feit dat de witte familie ‘Swart’ heet.

Read Full Post »

Ik had ‘m nog maar net dichtgeslagen of het bericht kwam binnen dat ‘The Testaments’ de Man Booker Prize 2019 had gewonnen (het is tijd dat het de Woman Booker Prize gaat heten want er zijn dit jaar twéé winnaars, beiden zijn vrouw. Bernedine Evaristo kreeg de prijs voor Girl, Woman, Other).
The Testaments is het vervolg op de in 1986 verschenen roman ‘The handmaid’s tale’. Deze moderne klassieker is in 2017 verserie-d en opnieuw actueel geworden ‘dankzij’ het presidentschap van een seksistische pussygrabber en zijn koekwaus-reli sidekick. The handmaid’s tale was bedoeld als dystopische literatuur maar menigeen was in de veronderstelling dat het nu als draaiboek diende.
Al jarenlang was er een roep naar meer over Gilead en het lot van handmaid June (Offred) en nu, 33 jaar na het verschijnen van het eerste deel, heeft Margaret Atwood daar gehoor aan gegeven. Even was ik bang dat ze gewoon naar de serie had zitten kijken en mee had geschreven (het eerste seizoen volgt het boek maar daarna gaat de serie verder), wat ik haar niet kwalijk zou hebben genomen want ze is ook betrokken bij de ontwikkeling van de serie en bovendien zou zij het hebben weten op te schrijven als geen ander. Maar dat heeft ze dus niet gedaan.
De titel verklaart wat ze wèl heeft gedaan: de roman bestaat uit verklaringen van twee vrouwen die in Gilead hebben geleefd, afgewisseld met dagboekaantekeningen van de beruchte Aunt Lydia. Hun verhaal begint 15 jaar nadat June heeft weten te ontsnappen naar Canada (die vraag is dus beantwoord!) en de gebeurtenissen in deze roman vormen het begin van het einde van Gilead. En als je ‘m dicht doet is het weer met een zucht en de vraag ‘Hoe doet ze dat toch?’ Niemand weet me zo mee te slepen als Margaret Atwood en zo te spelen met verhaallijnen.

Read Full Post »

Boeken waar elke lezen lyrisch over is, zoals die detectives met kinderrijmpjes in de titel of die zeven zussen, ik weet het nog zo net niet. Of eigenlijk, ik weet het in het eerste geval wèl, die vond ik ronduit slecht en aan die zeven zussen durf ik dus niet eens te beginnen. Maar ‘Normal People’ van Sally Rooney werd de Costa Book Awards winner van 2018, en laat de Costa Book Awards winner van 2017, Eleanor Oliphant is completely fine, nou één van de leukste boeken zijn die ik het afgelopen jaar heb gelezen.  Dus misschien weten ze bij Costa iets wat ze in de top 10 bestverkochte boeken van de gemiddelde Bruna nìet weten, namelijk wat ík nou een fijn boek vindt.
‘Normal People’ is de tweede roman van de Ierse auteur Sally Rooney en bereikte de longlist van de Man Booker Prize 2018 (hij ging dat jaar naar de Noord-Ierse Anna Burns). En ik denk op zich dat het terecht is dat ‘Milkman‘ won, maar ik denk ook dat ‘Normal People’ een grotere groep lezers heel gelukkig zal maken.
Hoofdpersonen van de roman zijn Marianne en Connell. Ze zitten bij elkaar op school, maar daar hebben ze geen contact met elkaar want Marianne hoort nergens bij en Connell is één van die zeldzame mensen die populair is en goed in sport maar toch geen verwaande pestkop is geworden. Ze spreken elkaar als Connell zijn moeder ophaalt bij Marianne thuis waar ze schoonmaakt.
Zowel Marianne als Connell groeit op zonder vader: die van Marianne is een aantal jaar geleden overleden en die van Connell is al ‘buiten beeld’ vanaf het moment dat zijn moeder (als tiener) in verwachting raakte. Tussen hen ontstaat een onverwachte vriendschap (with benefits) die zich (met onderbrekingen en misverstanden) ontwikkelt tot na hun studietijd.
De roman doet een beetje denken aan ‘One Day’, wat betreft het onderwerp en heeft verder alles wat ik van ‘De eenzaamheid van de priemgetallen’ verwachtte maar niet kreeg (ik vond het een oppervlakkig boek met kille personages die niet voor me gingen leven). ‘Normal people’ is terecht een hitroman en ik zou het zeker ook aanraden aan jongeren die de Young Adult een beetje ontgroeid zijn maar graag nog wel willen lezen over mensen van hun eigen leeftijd.

Read Full Post »

‘I can understand it’, she said. ‘Imagine if you lived here. And millions of people from allover the world suddenly arrived.’
‘Millions arrived in our country’, Saeed replied. ‘When there were wars nearby.’
‘That was different. Our country was poor. We didn’t feel we had as much to lose.’
Verder dan de shortlist van de Man Booker Prize is Exit West (2017) niet gekomen (Lincoln in the Bardo won dat jaar), maar het zal zeker niet in de vergetelheid raken. Exit West vertelt het verhaal van twee jongwerkenden die elkaar leren kennen tijdens een avondstudie: zij heet Naima en hij Saeed. Het klinkt als een sprookje en dat lijkt het ook even te zijn: de heimelijke manier waarop ze af moeten spreken, het elkaar leren kennen, het delen van hun wensen voor de toekomst. Maar dan verandert hun stad langzaamaan in een oorlogsgebied en besluiten ze door één van de deuren te stappen. Ze komen aan op een Grieks eiland waar ze een plek vinden in een tentenkamp. Daar voelen ze zich niet echt veilig en hebben ze alleen maar het idee dat hun leven op pauze staat, dus gaan ze nog een deur door en komen ze aan in Londen. Een stad die meer en meer bevolkt wordt door mensen zoals zij: stateloze burgers afkomstig uit alle windstreken waar het voor velen onveilig is.
Ze vinden een kamer in een gekraakte villa, maar de ontheemde Saeed zoekt zijn heil steeds meer bij een groep landgenoten terwijl Naima juist blij is verlost te zijn van elke connectie met de cultuur waarin ze is opgegroeid.
Exit West is een prachtig geschreven roman over hedendaagse problematiek en een absolute aanrader voor liefhebbers van ‘Home Fire’ 

Read Full Post »

Dat je een dun boek niet per definitie sneller uit hebt dan een dik boek bewijst Anna Burns met ‘Milkman’ (bekroond met de Man Booker Prize 2018). Ik deed er ruim een week over omdat het zeer weinig ‘lucht’ bevat: 348 pagina’s verdeeld over slechts zeven hoofdstukken die per hoofdstuk hoogstens één witregel en misschien een halve pagina dialoog en twee ingesprongen alinea’s bevatten. Heel veel letters dus.
‘Milkman’ is daarmee geen aanrader voor de gemiddelde lezer, maar dat wil zeker niet zeggen dat het een saaie roman is.
De 18-jarige hoofdpersoon groeit in de jaren ’70 op in een verdeelde stad. Aan de andere kant van de straat houden ze er een andere opvatting op na dan aan haar kant. En dan is er ook nog een ‘aan de andere kant van de grens’ wat weer iets anders wil zeggen dan ‘aan de overkant van het water’, want dat is waar de onderdrukker vandaan komt. Tenminste, als je aan een bepaalde kant van de straat woont dan zie je dat zo.
Er is niet veel voor nodig om hierin het Belfast ten tijde van The Troubles te zien. Een tijd waarin roddels en vermoedens iedereen fataal konden worden. Zo wordt de hoofdpersoon gelinkt aan ‘Milkman’ (die bekend staat als een gevaarlijk figuur) alleen maar omdat hij een tweetal keren, tegen haar zin, heeft geprobeerd met haar te praten.
Anna Burns weet de grimmige sfeer en het geroddel binnen de beklemmende gemeenschap met een lichte toon van schets te beschrijven wat Milkman een bijzondere en terecht bekroonde roman maakt. 

Read Full Post »

Een vraag van een vrouw tijdens een conferentie in Londen vormde de aanleiding voor dit boek. Onderwerp van de conferentie was ‘the legacy of slavery‘. Een jonge vrouw vroeg zich hardop af hoe ze trots kon zijn op haar Jamaicaanse roots, haar voorouders waren immers slaven. De auteur weet niet meer wat het publiek als antwoord gaf, maar ze kon zich wel haar eigen gedachtengang herinneren. Andrea Levy is zelf van Jamaicaanse afkomst en is van mening dat dat a rich and proud heritage is. Als haar voorouders de verscheping hebben overleefd wil dat zeggen dat ze sterk waren. Als ze het leven op de plantage hebben overleefd bewijst dat dat ze slim waren.
‘Zou een romanschrijver erin kunnen slagen om het gevoel van mensen als de jonge vrouw die niet trots was op haar afkomst te veranderen?’, vroeg Levy zich af. Zo ontstond het idee voor de roman die in 2010 op de shortlist voor de Man Booker Prize stond.
Het vertelt het verhaal van Miss July, een oude vrouw die op aandringen van haar zoon, een uitgever, haar levensverhaal op schrift stelt. Ze wordt aan het begin van de 19e eeuw geboren als dochter van een Schotse witte opzichter en een Afrikaanse vrouw die op een suikerrietplantage werkt op Jamaica. Omdat de kleine July er schattig uitziet besluit de zus van de eigenaar van de plantage dat ze het kleine meisje wil ‘hebben’. Dus groeit July, door the missus Margaritte genoemd, op als huisslaaf. Ze maakt de afschaffing van de slavernij, en de veranderingen die dat teweegbrengt mee en ziet de plantage in verval raken.

‘Hoe schrijf je een boek het slavernij als onderwerp zonder dat het zwaar en deprimerend wordt?’ Deze vraag heeft Andrea Levy zich gesteld voordat ze aan het schrijven begon en ze is er heel goed in geslaagd om daar een antwoord op te vinden. Slavernij is namelijk niet echt het onderwerp van ‘The long song’, het is de achtergrond, het decor. Het onderwerp is miss July, haar veerkracht, haar scherpe geest, haar gevoel voor humor en haar koppigheid. Als dat geen heritage is om trots op te zijn dan weet ik het ook niet meer.

Read Full Post »

De winnaar van de Man Booker Prize had ik in september al in huis, een vriend van mij vond dat ‘Lincoln in the Bardo’ dit jaar moest winnen en dat ik het moest lezen (dus kreeg ik het voor mijn verjaardag). Hij kreeg gelijk.
De gothic (?) roman van George Saunders won en het ik ben nog steeds op zoek naar de juiste bijvoeglijke naamwoorden. Het relaas is bevreemdend, houdt zich niet aan de ongeschreven regels van de moderne roman, brengt je van je stuk, ontroert, verwart en doet je soms glimlachen.
Heb je genoten van The Luminaries (winnaar van de Man Booker Prize in 2013), dan raad ik je van harte aan om aan de winnaar van dit jaar te beginnen. Vond je dat een ingewikkeld en verwarrend boek? Lees dan Idaho, dat is ook mooi maar vereist iets minder concentratie.
Lincoln in the Bardo speelt zich af ten tijde van de Amerikaanse burgeroorlog (1862). President Lincoln houdt een receptie terwijl zijn zoon Willie boven vecht tegen een ernstige koorts.
Enkele dagen later overlijdt de 11-jarige. Hij komt op een plaats terecht waar hij diverse mannen (en later ook een paar vrouwen) ontmoet die tijdelijk in een ‘sick box’ verblijven om aan te sterken. De mannen zijn verbaasd dat Willie bezoek krijgt van een extreem lange man (president Lincoln) die daadwerkelijk zijn ‘sick form’ aanraakt, dat gebeurt nooit.

Bijna elk hoofdstuk is opgebouwd uit citaten, deels afkomstig uit historische bronnen (die bijvoorbeeld worden gebruikt om vader Lincoln te beschrijven, of het feest waar de roman mee begint), terwijl de hoofdstukken die zich afspelen in ‘the bardo’ (de tussenfase tussen twee levens) voor het grootste deel bestaan uit gesprekken tussen de geesten die daar verblijven. 

‘Lincoln in the Bardo’ is ongetwijfeld een van de vreemdste en meest experimentele romans die ik ooit gelezen heb en het zal me voorlopig nog wel even bijblijven,

Read Full Post »

Ooit, lang geleden, ik zal een jaar of 13 zijn geweest, leende mijn moeder van mij de boeken uit de Tillerman-reeks van Cynthia Voigt. Het deel ‘De hardloper’ (The runner, over Samuel, de oom van de Tillerman-kinderen) vond ze maar niks: ‘Ik vind de hoofdpersoon onsympathiek’.
Daar moest ik aan denken tijdens het lezen van ‘Eileen’, een roman die op de shortlist stond voor de Man Booker Prize in 2016. De hoofdpersoon is de 24-jarige Eileen. Sinds het overlijden van haar moeder en het vertrek van haar oudere zus woont ze alleen met haar alcoholistische vader in een enorm vervuild huis in een stadje in Massachusetts.
Het verhaal is één lange terugblik naar de tijd ‘voordat ze vertrok’, verteld door een bejaarde Eileen. In de tijd ‘voordat ze vertrok’ spendeert Eileen haar dagen met het ontlopen van en drank halen voor haar vader en het werken in een jongensgevangenis. Vrienden heeft ze niet, de band met haar vader is op z’n minst ongemakkelijk en waarschijnlijk zelfs abusive te noemen.
Eileen meet zich de gewoonte aan haar death mask op te zetten; naar de buitenwereld laat ze geen emotie zien, geen betrokkenheid, ze is er niet echt. Een beeld dat wordt versterkt door het dragen van de kleren van haar overleden moeder.
En terwijl je met haar mee rijdt in haar auto (ze is op weg om haar aantrekkelijke collega te bespioneren), of door het huis loopt, voel je het ongemak. Omdat alles in het huis verscholen gaat onder een dikke laag stof, omdat de uitlaat van de auto stuk is, omdat Eileen zich zelden wast. Ze geeft je de kriebels. Maar je blijft bij haar want je wil het weten; wanneer gaat ze weg? Waar gaat ze naartoe? Het begin van het einde wordt ingezet door de komst van Rebecca, een nieuwe collega die vernieuwende ideeën heeft over de ‘slechtheid’ van de geïnterneerde jongens en Eileen voor het eerst doet ervaren wat vriendschap is (of kan zijn). 

Read Full Post »

Voordat ik op vakantie ga, ga ik altijd even langs ‘A taste of home’, een winkel in de stad die Britse thee en snoep verkoopt en achterin de winkel een soort ‘ruilbieb’ heeft waar Engelstalige boeken staan die je mee mag nemen. Ik kies er daar dan een paar uit en dwing mezelf om de meegenomen boeken achter te laten op mijn reisbestemming. Dit jaar was dat het Senegambia Beach Hotel in Kololi, Gambia en dit waren de boeken die ik mee had:

Brick Lane-Monica Ali
Geestig geschreven verhaal over de 18-jarige Nazneen uit Bangladesh die wordt uitgehuwelijkt aan een 20 jaar oudere man die in Londen woont. Stond op de shortlist voor de Man Booker Prize.

The Gracekeepers-Kirsty Logan
Een dystopisch sprookje dat zich afspeelt in een wereld waar land schaars is (vanwege klimaatverandering en overstromingen), een meisje met een beer danst in het circus en er onder water meer leeft dan menigeen weet.
Het boek won in 2015 de Polari First Book Prize (awarded each year to a writer whose debut work explores the LGBT experience).

What we left behind
Deze young adult roman over de liefde tussen Toni en haar vriendin Gretchen leest als een trein. De overgang van middelbare school naar universiteit is niet de enige grote hindernis waar hun relatie mee te kampen heeft…

IMG_1241

The Bone People-Keri Hulme
Keri Hulme is van gemengde Maori en ‘Pakeha’ (Nieuwzeelander van Europese afkomst) afkomst. Voor dit debuut kreeg ze in 1985 de Booker prize. Het vertelt het verhaal van Kerewin die als een kluizenaar leeft in haar zelfgebouwde toren totdat ze op een dag, als ze thuiskomt van het vissen, een kind in haar huis ontdekt. Deze Simon wurmt zich haar leven in, waar ineens toch wel plaats blijkt te zijn voor hem en zijn adoptievader Joe.

Read Full Post »

Maanden geleden had ik ‘m al aangevraagd bij de bibliotheek en net toen ik het helemaal was vergeten kreeg ik een mailtje dat ik ‘Wolf Hall’ op kon halen. Ze hadden er wel een waarschuwing bij mogen doen, dan had ik een steekwagentje meegenomen. Wat een dikke pil! En ik moest ook nog vaart gaan maken want ik mocht ‘m niet verlengen (er waren meer mensen zo slim geweest om een reservering te plaatsen).
Werk aan de winkel dus, maar wel het soort werk waar ik van hou. Alhoewel het geen moeilijk boek is, was het in het begin wel eens lastig over wie de auteur het had als ze ‘he’ schreef. Dat is het nadeel van historische romans: ze gaan vaak over mannen die dingen met elkaar bespreken (zie ook The Luminaries). Maar gelukkig had ik steun aan de tv-serie The Tudors waardoor ik bij de meeste namen wel een gezicht had.
‘Wolf Hall’ vertelt het verhaal van Thomas Cromwell die in de tijd van koning Henry VIII (ja die met die 5 vrouwen en het ezelsbruggetje divorced, beheaded, died, beheaded, survived) weet op te klimmen tot vertrouweling van de monarch, zeer ongebruikelijk voor de zoon van een gewone ambachtsman (zijn vader was smid). IMG_20150415_180445

Het verhaal begint op het moment dat de jonge Thomas in elkaar geslagen wordt door zijn gewelddadige vader, waardoor je als lezer direct genegenheid voelt voor het personage (en dat is maar goed ook want je moet het er nog ruim 600 bladzijden mee doen). En die genegenheid wordt alleen maar groter in de passages waarin hij in gesprek is met zijn kinderen (vaders die hun dochters als volwaardige mensen beschouwen kunnen bij mij op veel sympathie rekenen, zeker als hun houding tegen de tijdgeest in gaat). Ook tijdens het proces tegen die ándere Thomas, Thomas More, weet de als meedogenloos bekend staande Cromwel sympathiek te blijven. Ik ben benieuwd naar het volgende deel…zal ik het alvast reserveren?
Wolf Hall’ is het eerste deel van een trilogie waarvan het laatste deel nu geschreven wordt. Voor dit eerste deel ontving Hilary Mantell de Man Booker Prize. 

Read Full Post »

Older Posts »