Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘literatuur’

Kort maar krachtig is de titel van de meest recente roman van Joke van Leeuwen (ook bekend als auteur van jeugdliteratuur-pareltjes). En eenvoudig maar sterk is ook de inhoud.
In een huisje aan de grens, een grens die eerst doet denken aan die tussen Nederland en België maar later aan die tussen Oost- en West-Berlijn, woont een man met een opdracht. Zijn opdracht is het bewaken van de grens. In een uniform. En met een hond. Hij houdt zich aan de regels en verwacht dat ook van zijn vrouw en zijn zoon. Zij mogen niet vriendschappelijk omgaan met de mensen in het dorp want dan zou men kunnen denken dat hij een oogje toe zou knijpen als één van hen iets over de grens zou smokkelen en ze mogen ook de grens niet over. Waarom zouden ze dat ook willen? Hier is immers alles beter.
Aan het begin van het verhaal lijkt het er nog op dat de zoon, Bardo, zal ontsnappen aan het regime van zijn vader: hij heeft een creatieve geest en raakt toch bevriend met iemand van school die huisjes maakt van luciferstokjes. Maar dan komt de militaire dienst en een baan: het bewaken van de grens. Niet veel later wordt de grens gesloten. Er mag niemand meer over.
Treedt Bardo in de voetsporen van zijn vader en houdt hij zich rigide aan de regels of kiest hij de kant van een ‘landverrader’ met wie hij bevriend is die de grens over wil?
In een eenvoudige stijl schetst Joke van Leeuwen een beklemmende wereld die duidelijk laat zien dat vroeger niet alles beter was (het verhaal deed me sterk denken aan de jaren ’60 en ’70). ‘Hier’ behandelt thema’s die de laatste jaren opnieuw actueel worden: wie zijn ‘wij’ en wie zijn ‘zij’ en is ‘hier’ echt alles beter dan elders? Is iedereen van over de grens ‘de ander’ en daarmee automatisch minder dan ‘wij’?
De stijl deed me wat Vlaams aan en ik vroeg me af ‘is Joke van Leeuwen nou Nederlands of Vlaams?’ Ze blijkt een Nederlandse te zijn die 16 jaar geleden naar Antwerpen is verhuisd. Zij wel. 

Advertenties

Read Full Post »

Onlangs werd de Opzij LiteratuurPrijs uitgereikt aan Etchica Voorn voor haar Debuutroman ‘Dubbelbloed’. In het juryrapport staat dat ‘Etchica Voorn verslag (doet) van de zoektocht naar haar eigen ik.’ En het eerste wat in mij op kwam is ‘schrijft Mèmien Holboog (ethica) tegenwoordig voor Opzij?’
Voor wie niet naar de VPRO mocht kijken: Mèmien Holboog was een typetje van Wim de Bie (de De Bie van Van Kooten inderdaad) die elke ‘uitzending’ van haar interviewprogramma begon met een zalvend ‘Dàhag’. Zo’n vrouw met een moeilijk kapsel en hele grote oorbellen die vaak met de lippen getuit heel begrijpend knikt. Zo’n vrouw. Van zo’n vrouw verwacht je een zinsnede als ‘haar eigen ik’.
‘Een stukje eigen ikje’ is ook de titel van één van de 30-minuten mockumentaries avant la lettre van Arjan Ederveen. In die aflevering speelt Arjan Ederveen een vrouw die samen met haar partner de ‘Vrouw is vrouw vrouwen’ heeft opgericht. Bij de ‘vrouw is vrouw vrouwen’ kunnen vrouwen cursussen vrouwelijkheid volgen. Gegeven door een liesbienne met een zalvende stem natuurlijk.
Dat zijn de associaties die ik heb bij ‘eigen ik’. Had de redactie geschreven ‘op zoek naar haar identiteit’, ‘op zoek naar haar wortels’ of ‘duikt dieper in haar familiegeschiedenis’, dan had ik misschien gedacht ‘goh dat lijkt me een interessant boek’. Maar nu ben ik gewoon Mèmien Holboog gaan Googelen en heb vervolgens een uur lang Koot & Bie filmpjes zitten kijken.

Read Full Post »

Een aantal weken geleden las ik het voorwoord in Blad bij NRC, geschreven door Laura Wismans. Ze schrijft dat ze, als ze bij mensen thuis komt altijd gelijk kijkt wat ze in hun boekenkast hebben staan (dat doe ik ook, ik heb zelfs ooit als 10-jarige iemand verteld ‘je hebt een boek dubbel’ wat best opmerkzaam was want hun kast besloeg de hele muur van een monumentaal pand). Zelf heeft ze echter weinig boeken in de kast staan omdat ze een e-reader heeft (nee, die heb ik natuurlijk niet). Dus loopt haar kast niet meer synchroon met haar ziel. Mijn eigen ziel is versnipperd over drie kasten en een aantal dozen, maar dit terzijde.
Aanleiding voor het voorwoord over boeken vormde het artikel verderop in de krant dat gaat over het project Future Library (waarover vrijdag meer). Door het project weet auteur David Mitchell zeker dat één van zijn boeken over 100 gelezen zal worden. ‘Dat zullen de meeste schrijvers van deze tijd niet kunnen zeggen. Want ik weet niet hoe het bij u is, maar in mijn boekenkast staan maar héél weinig boeken die honderd jaar geleden zijn geschreven’, aldus Laura Wismans. 20170102_160708
Ik wil dan natuurlijk gelijk weten welke eeuwlingen ze wél in haar kast heeft staan én ik was benieuwd hoe dat bij mij zat. Een snel rondje door het huis leverde deze stapel op: Misdaad en straf, De klokkenluider van de Notre Dame, The adventures of Tom Sawyer, The picture of Dorian Grey, Wuthering Heights, Refreinen van Anna Beijns, Het land in brieven, De stille kracht, Oorlog en vrede en Max Havelaar. Ergens op de bovenste plank hebben we ook nog wel een Bijbel staan, op een ‘nog-te-lezen stapel ligt ‘The Scarlet Letter’ nog op me te wachten en ik heb ook redelijk recent Jane Eyre gelezen.
Misschien ben ik, met een studie historische letterkunde, niet geheel representatief voor ‘het Nederlandse volk’, maar ik heb er dus meer dan 10 in huis of pas nog gelezen. Hoe zit dat met jullie? Hebben jullie iets in de kast of op het nachtkastje van vóór 1917? Laura en ik zijn benieuwd.

Read Full Post »

‘Je stampte met je voet en het was feest’, zei Remco Campert eens over zijn tijd op Jagtlust, de vervallen villa in Laren waar een groep kunstenaars een bohemien leven leidde. Zoals het hoorde, met veel drank en drugs, geen rooie rotcent en hondenpoep en kattenpis in de woonkamer.
Zo moet je leven als je wil dat men je naam nog kent lang nadat je bent gestorven. Eigenlijk zou ik dus allerlei zelfkanterige artistieke types in huis moeten halen en Roemer moeten leren op de grenen vloerdelen te kakken. Of, net als een Nederlandse romanschrijfster placht te doen, op alle literaire feestjes komen opdraven, ook al ben ik niet uitgenodigd en vraagt iedereen zich af ‘wat zij daar nou weer doet’.
Maar…ik hou helemaal niet zo van feestjes. En niet van kattenzeik op de bank en van het idee dat er geen geld is om deugdelijk voedsel aan te schaffen. Ik word daar vrij onrustig van. En ik hou niet van onrust. Ik hou van buiten in de zon zitten met boek, hond en man. Eén van de drie volstaat waarschijnlijk ook.
Maar daar krijg je geen eeuwige roem mee. Stap 1 daarvoor is naar binnen en een verhaal tikken en daarna heel erg netwerken en groots en meeslepend leven met beroemde vrienden. Zo af en toe heb ik een ‘dingetje’ omdat ik één beroemd mens ken bij wie ik me wel op mijn gemak voel, die ik aardig vind. Dan zet ik ‘Kim in de pen’ AAN, hijs me in iets leuks, smeer wat op mijn gezicht en laat mijn neus even zien, drink iets, klets een beetje (als ik daar zin in heb) en daarna wil ik weer gewoon naar huis. En dan niet om op de grond te stampen maar om in mijn yogabroek op de bank geitenkaasetend Game of Thrones te kijken. Dat is me aan het einde van de dag actie genoeg.
Ik vraag me dus af of het ooit komt van het creëren van een onsterfelijke naam. Tenzij er mensen zijn die zich met mij willen verenigen om op wekelijkse basis zo rond lunchtijd groots en meeslepend te leven. Het liefst ergens waar ik een tarwevrije biologische lunch kan nuttigen en honden die niet op de vloer poepen welkom zijn. Scan_20151005 (4)klkrev2l

Read Full Post »

Quotes over boeken en lezen; ik ben er gek op. Als ik een mooie tegenkom dan schrijf ik ze zelfs op in een schriftje. Geen wonder dus dat ik erg blij wordt van de bladwijzer die ik kreeg in ‘Leigh’s favorite books’  (een droom van een boekwinkeltje in de woonplaats van Broertje). En ik wil het advies wel heel graag ter harte nemen, maar dan moet ik niet (zoals Whitney Houston) doodgaan in bad…. Ik neem mijn mooie, échte boeken namelijk niet mee in bad. In bad lees ik stiekem flutromannetjes van € 1,- (historische, dat dan weer wel). Misschien niet zo erg als het boek dat Joey onder Rachels kussen vindt, maar toch. Als ik ergens dood mee gevonden moet worden dan misschien toch liever het verzameld werk van een Nobelprijswinnaar. Hoewel…’Roekeloze hooglander’ (te vinden naast de parabenenvrije biologische shampoo in het mandje op de badrand, hoofdstuk 20, ze hebben nog steeds een hekel aan elkaar) zorgt misschien voor leukere gesprekken tijdens de begrafenis. 20150720_114154

Read Full Post »

Na het lezen van twee genomineerde boeken is het dan nu eindelijk tijd voor de winnaar van de Opzij-literatuurprijs (de uitgever wilde alleen een PDF-versie van het boek opsturen dus heb ik maar gewacht tot ik het in de bibliotheek zag liggen): Wij en ik van Saskia de Coster.
En één ding staat vast: wie er nu nog durft te beweren dat vrouwen geen ambitieuze boeken schrijven die ziet zijn ongelijk bewezen: ‘Wij en ik’ is een kloeke roman. Het beschrijft het leven van een gezin dat in een enclave van rijken op een berg buiten een Vlaams dorpje woont. Hun enig kind, een dochter, wordt geboren in 1980 en we volgen haar leven en dat van haar ouders tot 2013. Aangezien ik zelf vlák voor 1980 ben geboren is de tijdgeest die uit de hoofdstukken spreekt voor mij heel herkenbaar (de Niravana-gekte bijvoorbeeld), al groeide ik natuurlijk niet op in een villa bovenop een berg met een afwezige vader en een neurotische moeder die de hele tijd peperdure tapijten kamt. 9200000009984958
De zinnen die De Coster schrijft zijn mooi en hoofdpersoon Sarah is een interessant personage, toch blijf ik na het lezen van ‘Wij en ik’ niet verbluft achter zoals ik dat wel had bij de andere twee titels die waren genomineerd voor de Opzij-literatuurprijs, Het lam en De Duimsprong . Het enige waar ik iets langer over na moest denken was het volgende: als personage Mieke op 40-jarige leeftijd in 1980 een dochter krijgt dan is ze toch geen 53 in 2003?
‘Wij en ik’ is best een goed boek maar ik schreeuw het niet van de daken van ontzag en leesgenot. Wat mij betreft had ‘het lam’ de Opzij-literatuurprijs mogen winnen.

Read Full Post »

Margriet de Moor had er absoluut geen last van en wilde daarom niet meedingen naar de Opzij Literatuurprijs 2014. Maar wie gaat tellen komt tot de conclusie dat vrouwelijke auteurs wel degelijk het ondergeschoven kindje van het literaire veld zijn. Boeken die geschreven zijn voor mannen worden twee keer zo vaak gerecenseerd, de afgelopen twaalf jaar mocht een mannelijke auteur het boekenweekgeschenk schrijven en domineren de mannen de shortlists van de literaire prijzen (dit maakt één schrijfster, tegenover vijf schrijvers, kans op de Libris Literatuurprijs).
En het is niet zo dat ze er niet zijn hè? Ik kan zo vijf of zes vrouwen noemen die het dubbel en dwars verdiend hadden om het boekenweekgeschenk te mogen schrijven. Maar blijkbaar was er niemand bij het CPNB die het aandurfde dat te suggereren. Of het is van tafel geveegd. Door mannen of door vrouwen die voor geen goud het stempel ‘feminist’ wilden krijgen. Want toen ik een polltje hield op twitter over welke vrouw volgend jaar het geschenk zou moeten schrijven mocht ik de mensen die gereageerd hadden vooral niet taggen in de tweet ‘Wij willen volgend jaar een vrouw, @cpnb!’ Want, zo zeiden ze: ‘een vrouw omdat het een vrouw moet zijn, daar ben ik zo tegen.’ Misschien eens een vrouw omdat het na twaalf jaar hoog tijd wordt, dames (ja, het waren vrouwen die dat gezegd hadden…).
Helaas is Nederland hierin niet uniek: via twitter (hét medium dat door vrouwen gedomineerd wordt) riep de Britse Auteur Joanna Walsh lezers op om meer werk van vrouwen te lezen en de tag #readwomen te gebruiken. Want ook in Groot-Brittannië krijgt hun werk minder media-aandacht.

Escha van den Bogerd-Woman reading in bed

Escha van den Bogerd-Woman reading in bed

Ok, interessant. Dus vrouwen domineren twitter (nou ja, 57% van de twitteraars is vrouw). Tel daarbij op dat Nederland oververtegenwoordigd is op het medium, dan kunnen wij dat toch ook? Twitteren met de tag #leesvrouwen?
Elke woensdag verschijnt er op mijn blog een boekbespreking, en bij mij zijn de statistieken omgekeerd evenredig aan die van de landelijke dagbladen: meer dan 70% van mijn stukjes gaat over een boek van een vrouwelijke auteur. Dus kies je favoriete stukje uit en knal het op twitter of facebook met de tag #leesvrouwen. Of…maak een selfie waarop je een boek van een vrouwelijke auteur leest (ook leuk op instagram).
En omdat we niet ver komen zonder de andere helft van Nederland: misschien leuk als de mannen een knusse ‘naar-bed-met-een-vrouw’- foto willen maken en die delen via social media met de tag #leesvrouwen. Dit is extra leuk voor Daan, manager van ‘mijn’ boekhandel: hij zet namelijk elke dag een foto van een lezende man op zijn Facebookpagina…. Vinden vrouwen ook leuk.

Met dank aan het artikel over Twitter-feminisme door Sarah Sluimer in Opzij

Read Full Post »

Older Posts »