Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘Kenau’

Een aantal weken geleden schreef ik een stukje over een spreekwoordelijk geworden vrouw (tenminste, bij ons thuis wel), Heintje Davids. Een aantal van mijn generatiegenoten kende haar niet eens, voor anderen was het een oh-ja, zíj!-gevoel.
Zelf ben ik vooral gaan broeden op méér spreekwoordelijk geworden vrouwen maar ik kwam vooral steeds bij die éne uit, die oud-stadsgenote van mij: Kenau.
Jarenlang was het woord ‘kenau’ synoniem voor een bazige, norse vrouw. Denk ‘de Bulstronk’ uit het boek Mathilda van Roald Dahl. De uitdrukking was afkomstig van Kenau Simons Hasselaar die in de 16e eeuw een scheepswerf bestierde. Die had ze geërfd van haar man. Toen de Spanjaarden aan de poort stonden leverde ze hout om de slecht onderhouden stadspoorten te versterken. Later kreeg ze zelfs een vrouwenleger op de been dat door kokende pek over de belegeraars uit te gieten de stad heeft verdedigd.
Nadat alle ellende over was stuurde ze het stadsbestuur een rekening voor het geleverde hout. En dat schoot in het verkeerde keelgat. Kenau was dus misschien één van de eerste, maar zeker niet de laatste vrouw die verguisd wordt vanwege een opstelling die van mannen gewoon geaccepteerd zou worden.
Misschien kunnen we de negatieve klank van de uitdrukking ‘Kenau’ ombuigen naar een positieve. ‘Zij is echt een Kenau’, betekent dan ‘zij is echt een goede zakenvrouw’.

 

Wil je meer lezen over deze vrouw? In zowel ‘De canon van Haarlem’ als ‘De KUNSTcanon van Haarlem’ staan hoofdstukken over deze legendarische vrouw.

Read Full Post »

Collega Petra schreef ooit eens in een blogpost dat ze, toen ze net bevallen was van een zoon en een heel vreemde kraamhulp had, op het idee kwam om een thriller te schrijven over een enge kraamhulp. Helaas heeft ze het verhaal nooit afgemaakt want wat schetste haar verbazing: onlangs kwam Esther Verhoef met een nieuwe thriller met de titel ‘De Kraamhulp’.
Wat ze precies dacht of zei toen ze dat zag weet ik niet maar ik kan me wel goed indenken wat ze op dat moment voelde. Toen ik in de geschiedenis van mijn stad dook voor het schrijven van ‘De canon van Haarlem’ kwam ik namelijk een aantal illustere oud-inwoners tegen en aangezien ik altijd al historische romans heb willen schrijven kreeg één van hen steeds meer gestalte in mijn hoofd. Over háár wilde ik schrijven. En toen las ik het bericht dat Tessa de Loo dat al ging doen. Shit.
Het boek is gebaseerd op de film die dit jaar in première ging (en die ik nog steeds niet gezien heb) en is daarmee dus al anders dan de opzet die ik in mijn hoofd had. Zelf zou ik een verhaal hebben willen schrijven dat op historische feiten gebaseerd was, of in ieder geval op alles wat er over Kenau bekend is. en dat is, voor iemand die zo lang geleden leefde best nog een boel. Het houdt namelijk niet op na het beleg van Haarlem: ze werkte ook nog als waagmeester in Arnemuiden en schijnt te zijn vermoord door zeerovers in de buurt van Noorwegen.  Kenau
Dat alles is dus níet te lezen in ‘Kenau’ en misschien heeft De Loo daar juist wel goed aan gedaan: het is geen kroniek over een veelbewogen vrouwenleven geworden zoals ‘The signature of all things‘ maar een toegankelijke avonturenroman. En daarmee bereikt ze ongetwijfeld een veel groter publiek. Want hoewel geschiedeniskenners zullen gruwelen van de verzonnen aantrekkingskracht tussen Ripperda en ‘vrouw Hasselaar’ (in sommige scènes beginnen ze verdacht veel te lijken op dat rare beeld op het Stationsplein) is ‘Kenau’ en fijne historische roman en een aanrader voor de liefhebbers van die van Simone van der Vlugt. Bovendien illustreert het ook nog eens waarom Haarlemmers het niet pikken als hun stad wordt gezien als een soort achtertuin van Amsterdam (die klootzakken hebben ons verraden).
Op Goodreads las ik in een beoordeling dat iemand het ‘een beetje té feministisch’ vond, nu is er in mijn woordenboek no such thing, maar ik ben met haar eens dat er wel erg de nadruk lag op het ‘ja maar u bent een vrouw-ja maar ik doe het toch’-conflict. Het lijkt mij namelijk niet erg aannemelijk. Als stad in oorlog sla je geen hulp af en zeker niet als die komt van een invloedrijke dochter van een voormalig burgemeester. Bovendien hadden er al vrouwen op de muren van de stad gestaan toen deze werd belegerd door Jacoba van Beieren dus zo ongebruikelijk was het niet. Of zou de Groningse Ripperda dat niet hebben geweten?
Mocht je dat zelf ook allemaal niet weten en gewoon een spannend historisch boek willen lezen dan is Kenau een aanrader en dat is het ook voor jongeren die graag de jeugdromans van The Beckmann en Simone van der Vlugt lazen en de overstap moeten/willen maken naar literatuur voor volwassenen.

Read Full Post »