Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘gender’

Ik zit heus niet altijd een boek te lezen, soms lees ik ook een tijdschrift. Zo bladerde ik laatst Psychologie Magazine door. Een blad dat zich, naar mijn idee, richt op de bovengemiddeld-opgeleide vrouw van 35 tot, pak ‘m beet, 60. Meestal staat er een frisse mevrouw op het omslag, zo eentje die je tegen zou kunnen komen in de rij bij de biologische buurtwinkel of in de yoga-studio.
Ik beweer niet dat het blad ongeschikt of oninteressant zou zijn voor mannen, maar ik denk dat het merendeel van de lezers vrouw is. Daarom verbaas ik me over sommige ‘taalkundige’ keuzes die de auteurs maken. Zo stond er een artikel in over de dynamiek in vriendschappen als één van beiden een probleem heeft. Er stond een voorbeeld in over twee vriendinnen waarbij één van hen zich graag wat fitter wil voelen en de ander haar op sleeptouw neemt met hardlopen. Vriendin één haakt na een paar keer af, vriendin twee is gepikeerd. Maar het punt is: was dat hardlopen wel wat vriendin één wilde.
Uitleg van de psycholoog van dienst: ‘De een stelt zich op als een soort ‘superman’, die denkt het ‘slachtoffer’ te redden…’
En ik dacht: ‘huh, het ging toch over twee vrouwen?’ En iedereen mag natuurlijk een gender-bender doen, als je een superman, spiderman of batman-pakje aan wil trekken moet je dat natuurlijk helemaal zelf weten, maar je hóeft niet in een man te veranderen om de wereld (of alleen je vrienden) te redden.
Wat is er mis met de zin : ‘De één stelt zich op als een soort Wonder Woman’…’
Captain Marvel kan ook.
Black Widow lijkt me iets te veel tough love als je een vriendin warm wil laten lopen voor hardlopen (snap je ‘m, warm LOPEN!). Mighty Mouse is ook een optie. Maar je kunt natuurlijk ook bestaande vrouwen met een ‘schouders eronder en wir schaffen das’, mentaliteit aanhalen. Ik denk aan Florence Nightingale of Greta Thunberg. Daar associeer ik die mevrouw op het omslag toch iets meer mee dan met een man met een vierkante kaaklijn en een blauw schaatspak met roze zwembroek eroverheen aan. 

Read Full Post »

Een grote groep witte mensen houdt niet van verwarring. Dingen moeten blijven zoals ze waren (piet moet zwart blijven) want anders worden ze boos en gaan ze mensen die wél voor verandering pleiten uitschelden voor landverraders en bruinhemden (dat vind ik zelf dan weer verwarrend want de roepers zijn zelf net zo rechts als de nazi’s).
Dat heeft Seada Nourhussen, hoofdredacteur van het tijdschrift One World, geweten. In het meest recente nummer schrijft ze dat het tijdschrift een aantal termen niet meer zal gebruiken in artikelen. Termen als ‘lokale bevolking’ of ‘lokale taal’ of ‘stam’. Ik zou in een stukje over mijn echtgenoot ook niet schrijven dat hij van moederskant afstamt van de Friese stam en de lokale taal spreekt. Hij is deels Fries en spreekt Nederlands als hij in Nederland is. Volkomen logisch dus om op dezelfde manier te schrijven over mensen die buiten Europa woonachtig zijn.
Maar daar was niet iedereen het mee eens, volgens sommige columnisten getuigde het inzicht van One World van ‘een staaltje morele zelfgenoegzaamheid’ (ja, het was een man die dat schreef).

Seada Nourhussen schreef ook dat in veel uitdrukkingen die dagelijks gebruikt worden stelselmatig de helft van de bevolking over het hoofd gezien wordt: ‘kom op jongens, aan de slag’ en ‘wat moet ik koken voor dertig man’, geeft ze als voorbeeld. Zelf zeg ik met regelmaat dingen als ‘er is geen mens over boord’ of ‘ik sta mijn mensje wel’ en dat wordt vaak zonder morren geaccepteerd, maar toen ik als 15-jarige ooit eens zei dat mijn vriendje ‘een heel lief maar beetje dom blondje’ was, werd me te verstaan gegeven dat ik dat niet mocht zeggen omdat een dom blondje een vrouw was.
‘Zolang ik geen boete krijg van de taalpolitie blijf ik dat gewoon zeggen want die regel heb ik nergens ooit gelezen’, was mijn antwoord. Stel je voor hoe ze hadden gereageerd als ik hem had omschreven als ‘de lokale taal sprekend en opgegroeid binnen de inheemse groep die zich ‘protestant’ noemt.
Een paar jaar later zei ik over een vriendje ‘ik kan erg met them lachen maar hij is wel een beetje een slet’. De toehoorder trok even een wenkbrauw op (geen idee of dat over de boodschap of de woordkeuze ging) maar accepteerde mijn creatieve taalgebruik.

Veel boeken hebben op de eerste bladzijde een disclaimer met de volgende strekking: ‘Waar hij staat kunt u ook zij lezen’. Maar het kan ook anders: Wim Daniels geeft in zijn handboekje ‘Verbeter je schrijfstijl’ vele voorbeeldzinnen waarin hij gender afwisselt: zo is degene die een auto heeft aangeschaft een vrouw en komen er een fictieve vrouwelijke arts en burgemeester in voor. Het zal dan ook geen toeval zijn dat, van de fragmenten uit romans die hij als voorbeeld gekozen heeft, er opvallend veel van vrouwelijke auteurs zijn.
Wie weet nemen de makers van schoolboeken een voorbeeld aan hem en leert de jeugd straks niet ‘papa fume une pipe’ en ‘Colin is an Arsenal supporter’ maar: My mother is Prime Minister, Ma soeur est Madame la President, Meine tante ist Bundeskanzlerin.
Want taal telt. Taal stopt beelden in je hoofd en als je aan de beelden in je hoofd gewend bent dat vind je het ook een stuk normaler als je dat in de echte wereld terugziet. Sterker nog: volgens sommigen heeft het personage ‘David Palmer’ (een Afro-Amerikaanse president in de serie 24) een rol gespeeld in de verkiezing van Barrack Obama. 

Read Full Post »