Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘de slimste’

Vorige week was de finale van de zomereditie van ‘De slimste mens 2020’ te zien. Een vrouw (Marieke de Zilver) gaf de trofee door aan een andere vrouw (spoiler: Astrid Kersseboom). Beide nieuwslezeressen, beide leuke en sympathieke vrouwen. Goed voor de emancipatie zou je zeggen dus dat ‘De slimste’ scoort lekker hoog op de schaal van feminisme, zou je denken…
Nou, ik heb nog wel wat vragen hoor. Want waarom wordt Francis van Broekhuizen (op twee na slimste van dit seizoen) op haar vingers getikt als ze in haar enthousiasme al antwoord wil geven voordat Phillip de vraag helemaal gesteld heeft en mag Huub Stapel ongestraft hetzelfde doen? Moeten meisjes nog steeds bescheiden en timide zijn? Ook als ze in de 40 zijn en het fokking 2020 is?
Waarom zit er tussen de 8 Nederlandstalige romans die worden weergegeven door middel van emoji’s geen enkel werk van een vrouwelijke auteur? Denkt de redactie nog steeds dat cultuur alleen door mannen wordt gemaakt? De romans ‘De wetten’, ‘Het meesterstuk’ en ‘De heren van de thee’ lijken me prima in emoji’s te vatten. Volgend seizoen graag dezelfde vraag maar dan met uitsluitend werk van vrouwelijke auteurs. En dan niet erbij zeggen ‘werk van schrijfsters’, maar gewoon ‘acht romans uit de Nederlandse literatuur’.
Maar het misogyn dieptepunt kwam in de finale-aflevering: ‘wat weet je over Connie Palmen?’ waarbij twee van de antwoorden de namen van mannen waren met wie ze een relatie heeft gehad. Want ja, een vrouw is natuurlijk op wiens piemel ze gezeten heeft. Alsof er niets anders over haar te vermelden valt. Ja, de titel van haar debuutroman was één van de antwoorden en het feit dat ze de Libris Literatuurprijs kreeg in 2016, maar ‘katholieke opvoeding’, ‘St Odieliënberg’ of gewoon ‘Limburg’ had ook een antwoord kunnen zijn. Of wat dacht je van ‘boekenweekgeschenk’? Die eer valt maar weinig vrouwen ten deel dus dat is zeker noemenswaardig. Of anders wellicht dat ze filosofie heeft gestudeerd (ja dat mogen vrouwen ook), of misschien de zin ‘verslaving is een vriendschap zonder vriend’, misschien wel de mooiste uit haar oeuvre. Van mannen moeten we toch ook altijd weten wat ze gezegd of geschreven hebben?
Op twitter schrijven veel mensen dat ze hopen dat Francis van Broekhuizen vanaf het komende seizoen sàmen met Maarten de jury gaat vormen. Dat lijkt mij een heel goed idee, dan kan ze misschien gelijk ook even de vragen langs de feministische meetlat leggen.

Read Full Post »

It’s something by a creepy old white dude‘, zei de leerlinge in antwoord op de vraag van haar leraar Noah Solloway (Dominic West in de serie The Affair) toen hij haar vroeg wat ze al kon zeggen over het boek dat ze voor haar op tafel had liggen op basis van het omslag.
Something by a creepy old white dude. Iets dat geschreven is door een enge oude witte vent. Cultuur wordt gemaakt door oude witte mannen. Of, die indruk kun je krijgen als je je, zoals Noah, aan het vastgestelde curriculum houdt, of als je naar kennisquizzen zoals De Slimste kijkt.
Een paar weken geleden werden daar tijdens de ronde De Galerij acht foto’s getoond van filmregisseurs, beginnend met Francis Ford Coppola. Ik herkende ze bijna allemaal behalve iemand die werd geflankeerd door twee mevrouwen in een jurk die in de jaren ’50 mode was. En nee, het was niet Alfred Hitchcock want die zou ik wel herkend hebben.
Behalve dat het allemaal regisseurs waren hadden ze nòg iets gemeen: het waren allemaal witte mannen (in meer of mindere mate van creepyness, Roman Polanski stond er overigens niet tussen). Waarom?
Een witte man zijn is geen voorwaarde voor het maken van goede films. Spike Lee (Blackkklansman) of Steve McQueen (12 years a slave) had daar prima tussen gepast. En anders Kathryn Bigelow (Zero Dark Thirty) of Ava DuVernay (Selma, When they see us) wel.
De Slimste is met regelmaat De Witste, zelfs in een galerij met foto’s van Nederlandse meidenbands werd de enige kleur gegeven door Patty Brard in Luv en Esther van de Dolly Dots. Waar was Mai Tai gebleven? Compleet His-To-Ry geworden?

De leerlingen van Noah Solloway wilden een diversere leerstof met daarin óók aandacht voor Octavia E. Butler en James Baldwin en liepen vervolgens uit protest de school uit om dat te eisen. Zo ver kwam het bijna in onze woonkamer toen mijn man tijdens een galerij met acht dichtregels waar een woord in moest worden ingevuld uitriep: ‘Weer alleen maar mannen! Waar is Vasalis?’
Van Marsman tot Gorter en Slauerhoff, allemaal creepy old white dudes. Alsof geen vrouw ooit een woord op papier heeft gezet. Terwijl het toch echt niet zo moeilijk hoeft te zijn. Speciaal voor de redactie een paar bekende dichtregels:

-Voor wie ik liefheb wil ik heten
-De boog kan niet altijd gespannen staan
-Ik heb geen talent voor ondergeschiktheid
-Er is geen tijd of is er niets dan tijd?

Respectievelijk van Neeltje Maria Min, Anna Bijns, Belle van Zuylen en M. Vasalis. Of had iets van Annie M.G. Schmidt gekozen, dan had Viggo Waas misschien één antwoord goed gehad.

Read Full Post »

‘Aardig’ is een interessant woord. Het kan de betekenis hebben van ‘vriendelijk, aimabel’ maar ook ‘flink’, als in de zin ‘ik heb al aardig wat borrelnootjes achter de kiezen’. Of ‘best leuk’ in de zin ‘Ik vind Queen wel een aardige band’ (hier is Maarten van Rossem aan het woord).
Iets minder makkelijk te duiden is het woord ‘aardig’ in de zinsnede ‘alles leuk en aardig, máár…’ (leuk is ook zo’n interessant woord trouwens). De beste vertaling is ‘alles goed en wel, mààr…’ En zie die maar eens uit te leggen aan een NT2-er (iemand voor wie Nederlands niet de moedertaal is).
Maar ook sommige Nederlanders zonder migratie-achtergrond hebben moeite met het woord ‘aardig’ en gebruiken het soms verkeerd. Zo zei Phillip Freriks laatst in ‘De slimste’ tegen Maarten van Rossem ‘dat is misschien wel aardig: Theo Hiddema heeft het teveel ontvangen bedrag aan reiskostenvergoeding geschonken aan de poezenboot.’
Ehmm, nee Phillip. Dat is niet aardig in de zin van vriendelijk of aardig in de zin van leuk, hier is gewoon sprake van een een puissant rijke advocaat die de aandacht af wil leiden van een daad van ordinaire diefstal van door de burgers betaald overheidsgeld, door met wat grijpstuivers te strooien. Als een totalitair vorst die, hoog op zijn paard gezeten, wat munten in de modder gooit zodat een klein deel van het gepeupel er naar kan wroeten, terwijl de rest om komt van de honger.
Aardig zou zijn geweest als hij het geld terug zou hebben gegeven en hij zichzelf een taakstraf zou hebben opgelegd. Drie weekenden helpen bij de voedselbank ofzo.
Aardig is tenniskampioen Novak Djoković, die een vegan restaurant opent waar daklozen gratis mogen eten. Aardig is het verhaal van Fred Teeven die, na een loopbaan waarin hij lid was van een aantal schimmige en frauduleuze politieke partijen nu gewoon buschauffeur is.
Maar een fascistische advocaat die fraude pleegt en dan een ‘royaal gebaar’ maakt met het geld van een ander is verre van ‘aardig’. Misschien heeft Phillip zo lang in Frankrijk gewoond dat hij een beetje een NT2-er is geworden.

Read Full Post »

De mijnheer en ik kijken elke werkdag naar ‘De slimste’ en elke keer als Philip retorisch vraagt ‘wie is de slimste’ wijst de mijnheer met zijn duim naar mij. Slim van hem. Dat hij gelijk heeft bleek maar weer toen Philip vroeg wie er gezien werd als het eerste kindsterretje uit de filmgeschiedenis ‘Shirley Temple!’, ‘er is ook een non-alcoholische cocktail naar haar vernoemd…’ Dat zeg ik: Shirley Temple!
En terwijl de ene na de andere kandidaat het hoofd schudt in antwoord op de vraag vul ik haar korte biografie nog even aan: ‘Later werd ze diplomaat, ze kon meer dan leuk dansen en zingen met een koppie vol krullen’.
Ik weet dit toevallig omdat ik een interview met mevrouw Temple-Black heb gelezen in mijn moeders Libelle. Meestal las ik alleen de Jan Jans en de kinderen en de column van Wieke, maar dit keer las ik ook het interview omdat Shirley Temple één van de sterren was die in de kamer van Anne Frank aan de muur hingen. Ze (Shirley) vertelde dat ze als kind een beetje ondeugend was en vaak wegliep. Toen dat in een warenhuis weer een keer gebeurde verstopte haar moeder zich in de hoop dat ze een beetje bang zou worden en het nooit meer zou doen, maar de kleine Shirley liep gewoon naar een verkoopster toe en zei ‘mijn moeder is mij kwijt’.

De rest van het interview ging over haar werk als diplomate in Ghana en Tsjecho-Slowakije en commissaris voor UNESCO. Maar laten we vooral onthouden dat er een drankje naar haar genoemd is…(voor wie mij niet kent: dat was sarcasme). Ik weet niet of er bij de slimste ooit een vraag gesteld is over Audrey Hepburn, maar ik ben bang dat ik de 5 bijbehorende trefwoorden wel in kan vullen: Breakfast at Tiffany’s, hert, actrice, Hubert de Givenchy. Terwijl daar naar mijn idee op z’n minst UNICEF ontbreekt. Als kind stierf ze tijdens het beleg van Arnhem bijna van de honger. Een voorloper van UNICEF kwam net op tijd met hulp. Toen ze haar filmcarrière op een laag pitje had gezet reisde ze de wereld over voor de organisatie en zamelde geld voor hen in. Zo redde ze op haar beurt vele kinderen van de hongerdood.
Oh, en tijdens de oorlog gaf ze dansvoorstellingen waarvan de opbrengst naar het verzet ging, maar laten we vooral onthouden dat ze van die mooie ogen had (ja, dit is weer sarcasme).

Een uitzending later vraagt Philip wat we weten over Fiep Westendorp. Dus ik begin vanaf de bank te roepen: ‘Illustrator, Annie M.G. Schmidt, Jip en Janneke, maakte in de oorlog valse persoonsbewijzen voor onderduikers!’
Maar nee, het laatste moest zijn ‘Pim en Pom’. Ze kon namelijk ook heel leuk poesjes tekenen. Met gevaar voor eigen leven. Laten we dat vooral niet vergeten. 

Read Full Post »