Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘Damon Galgut’

De winnaar van de Booker Prize 2021 had ik al in huis voordat op 3 november de winnende titel bekend werd gemaakt. Ik had ‘The Promise’ namelijk als verjaardagscadeautje gekregen van een vriend die een neus heeft voor literatuur met een hoofdletter L. Binnenkort zal ik ook een aantal andere titels van de shortlist lezen om te bepalen of ik de roman van de Zuid-Afrikaanse Damon Galgut ook een terechte winnaar vind.
De familie de Swart woont op een boerderij in de buurt van Pretoria. Jaren geleden gebeurde er een ongeluk op ’t Koppie (een heuvel op het erf) waarbij dochter Amor (de jongste van drie kinderen) door blikseminslag een teen verloor. Maar we komen pas jaren later in het verhaal: Amor is 13 en wordt opgehaald uit het pension waar ze verbleef omdat haar moeder ziek was. Ze moet naar huis komen voor de begrafenis. Het is 1985, er zijn grote veranderingen op til in haar vaderland en ze is vanaf nu moederloos. Na het overlijden van de moeder valt het gezin uiteen in twee delen: Amor en haar broer Anton zijn progressief en vinden het terecht dat zwarte landgenoten meer rechten krijgen. Vader Herman en oudste zus Astrid willen dat alles bij het oude blijft.
Het boek is opgedeeld in 4 hoofdstukken die telkens een sprong van een jaar of 10 in de tijd maken. Elke 10 jaar brokkelt het privilege en de rijkdom van de witte familie Swart verder af. Leitmotiv is de onvervulde belofte (vandaar de titel). De moeder van het gezin, Rachel, heeft op haar sterfbed aan Salomé, haar hulp die haar verzorgde, beloofd dat het huisje waarin ze woonde haar eigendom zou worden. Alsmede het land waar het op staat.
Rachel heeft haar man laten beloven dat hij dat zou doen. Amor, verstopt achter een plant, was getuige van dat gesprek. Getuige van de belofte. Een belofte die zij graag namens haar moeder wil inwilligen. Iets wat eerst niet mogelijk is onder het regime van 1985 en later op weerstand stuit van haar vader en haar zus. Wat is weerbarstiger? Amor of ’s lands ‘wijs’?

Het verhaar wordt verteld door een alwetende verteller die van het ene personage naar het andere schuift, soms commentaar levert in de trant van ‘ik weet ook niet waarom deze persoon het verhaal in kruipt en wat het belang daarvan is’. Deze afstand en de cynische blik waarmee sommige gedragingen en denkbeelden van de Swarts beschreven worden maakt deze roman minder zwaar dan je zou verwachten van een boek over apartheid met een witte familie in het centrum van het verhaal.
Een goed geschreven verhaal met een sympathieke hoofdpersoon (van Amor ga je houden, nomen est omen) dat ik zelf waarschijnlijk niet zo snel zou zijn gaan lezen (ik kies niet zo vaak boeken van een witte mannelijke auteur) maar wel degelijk de moeite waard is. Ook leuk om als Nederlandse lezer in een Engelstalig boek woorden als ‘lappie’ en ‘koppie’ tegen te komen. Om nog maar te zwijgen over het feit dat de witte familie ‘Swart’ heet.

Read Full Post »