Feeds:
Berichten
Reacties

Posts Tagged ‘bloggen over taal’

‘Oh ja, dit is weer nieuw…’, zegt de mijnheer. Aan zijn toon hoor ik dat hij hoop dat dit nieuwe snel dezelfde kant op gaat als ‘toppie joppie’ en ‘goeiesmorgens’, namelijk het verdomhoekje van de taal in. Via What’s app heeft hij overleg met een collega over de stoelen in het vliegtuig dat ze binnenkort gaan nemen.
De collega beweert dat de middelste rij in het vliegtuig uit drie stoelen bestaat. De mijnheer zegt dat het er vier zijn en voegt een fotootje bij ter illustratie.
‘Eens!’ reageert de collega.
Dat is niet eens een zin, dat ‘eens’. Eens! Wat eens? Eens gegeven blijft gegeven? Eens maar nooit weer?
Waarschijnlijk bedoelt hij ‘ik ben het met je eens’, maar dat klopt niet. Je kunt het niet eens zijn met een feit. Als ik zeg ‘Haarlem is de hoofdstad van Noord-Holland’, dan is ‘ik ben het met je eens’ een hele rare reactie want het is logischerwijs onmogelijk om het ermee oneens te zijn.
Volgens mij is dat ‘eens’ een soort ‘oh ja, je hebt gelijk’ voor mensen die er egotechnisch niet toe in staat zijn om dat te schrijven of te typen.
Wie het daarmee eens is mag zijn vinger opsteken of gewoon ‘eens!’ typen, dat is in dit verband namelijk wel taalkundig correct. 

Read Full Post »

Ik heb de laatste tijd steeds een stukje van een liedje van Veldhuis en Kemper in mijn hoofd. Dat komt omdat ik in de war ben. En steeds als dat gebeurt hoor ik ‘ik niet de mits maar de tenzij was’ in mijn hoofd.
Het zit namelijk zo: een vriendin appte mij met de volgende tekst: ‘ik kan vrijdag wel mee naar de film, mits ik huiswerk heb van mijn cursus’. Nu weet ik dat ze geen cursus theaterwetenschappen of cinematografie volgt, dus ik vond dit verwarrend.
Bedoel je ‘behalve als’? Ja. Dat bedoelde ze.
‘Live’ doet ze het soms ook, ‘mits’ zeggen en me in verwarring brengen. ‘Tenzij?’, vraag ik dan vertwijfeld. ‘Jahaa’, zegt ze dan en ik weet dat ze me een betweter vindt, maar mijn hersenen gaan gewoon in een kronkel op dat moment. Ik hoor niet meer wat ze verder zegt. En voordat je het weet word ik ’s nachts weer wakker omdat dat olijke duo nog steeds dat éne zinnetje zingt in mijn hoofd.
En als zij het verkeerd doet zijn er vast meer mensen die mits en tenzij door elkaar halen. En meer mensen die daarvan in de war raken. Dus heb ik even een schemaatje laten maken. Dan kun je even spieken als je het niet meer weet. Of gewoon Veldhuis en Kemper bellen.

Mits-op voorwaarde dat 
tenzij-behalve als

 

illustratie: @sabdesigns

Read Full Post »

Onder invloed van het Engels hebben steeds meer Nederlanders problemen met samengestelde woorden. Zo schreef een bakker bij mij in de buurt laatst op een krijtbord iets over ‘hand gemaakt’. Ik vroeg me eerst af wie dan het brood gekneed had in de periode waarin zijn hand nog niet gemaakt had, maar realiseerde me later dat hij gewoon bedoelde dat zijn brood handgemaakt was. Verwarrend.
Net zoals oude kaaskroketten, die lijken me namelijk gewoon niet lekker. Waarom zetten mensen dat op een menukaart? En waarom maken ze geen verse? Verse oudekaaskroketten bijvoorbeeld.
Als ik verse muntthee zie staan twijfel ik ook een beetje. Ik weet dan dus wel zeker dat de thee vers is, maar van de munt valt dat nog te bezien. Pas als er versemuntthee staat weet ik zeker dat ik verse groene blaadjes verwachten kan en geen zakje met droge kruiden.
Deze lange woorden zien er misschien raar uit, vooral met die rode kringeltjes die Word eronder zet terwijl ik dit typ, maar het is toch echt correct. Als een bijvoeglijk naamwoord (‘oude’, bijvoorbeeld) iets zegt over het eerste zelfstandige naamwoord (‘kaas’ bijvoorbeeld), schrijf je het aan elkaar.
Sowieso is de stelregel: alles aan elkaar. En als het er dan raar uitziet, is het een streepje dat de oplossing biedt, niet een spatie.
kimtaaldag_samengesteldillustratie: @sabdesigns

Read Full Post »

Hoewel het ons opviel dat er in Californië heel veel Aziaten wonen (ik had meer Hispanics verwacht) kon vriend gemakkelijk doorgaan voor een local: de witte Amerikanen díe er woonden waren doorgaans van Noorse afkomst en vriend klinkt ook eerder Amerikaans dan Nederlands. Maar dan zei ik iets in de trant van mobile phone, ‘sir, the boot of your car is still open’ (tegen iemand die de parkeerplaats van een wijnmakerij wilde verlaten…) of gewoon ‘goodmorning’ met mijn rollende Iers-Schotse r, en dan kwam al snel de vraag ‘Where are you from?‘ (en soms ook ‘Are you Irish?’).
Het grappige is dat zo’n beetje alle taxichauffeurs na ons antwoord ‘The Netherlands‘ begonnen over het drugsbeleid. Blijkbaar bestaat het misverstand dat we allemaal met onze zakken vol wiet lopen nog steeds, dus we hebben ons best gedaan om dat misverstand op te helderen en uit te leggen dat het is toegestaan om een kleine hoeveelheid ‘voor eigen gebruik’ op zak of in huis te hebben. GBUS
Tijdens een jazzfestival in de open lucht kregen we de reactie: ‘We went to Denmark last year and my family is originally from Norway’ . Waarop wij vertelden dat we Denemarken heel leuk vinden en daar ook graag naartoe gaan op vakantie en prompt werden getrakteerd op huisgemaakte guacamole.
En toen we aan het eten waren in een restaurant hoorden we een ober tegen iemand zeggen ‘My family is Portuguese so my hair is very curly’ . 
Blijkbaar is het in Californië zo dat (bijna) iedereen ergens vandaan komt en dat men daar ook trots op is. De vraag ‘waar kom je vandaan?’ is geen beladen vraag die wil zeggen ‘wanneer ga je weer terug?’, het is gewoon interesse, een manier om een gesprek te beginnen.
Ik vraag me af of dat hier in Nederland net zo goed zou werken of dat de achterliggende vraag verkeerd opgevat zou worden. Misschien moet ik beginnen met ‘Ik ben van gemengde Frans-Drentse afkomst, daarom is mijn haar zo donker, mijn huid zo wit, mijn schouders zo breed en mijn benen zo lang. En in het Engels klink ik alsof ik uit Belfast kom. En jij?’

Read Full Post »

Het Engels kent maar één vorm van het bezittelijk voornaamwoord tweede persoon enkelvoud, namelijk your. Het Nederlands kent er drie: jouw, je en de beleefdheidsvorm uw (wie zei er nou dat het Engels zo veelzijdig is?). Dat het gebruik van uw in plaats van je een ander ‘gevoel’ mee geeft aan een zin zal iedereen wel begrijpen maar dat de keuze voor jouw of je de zin een andere betekenis geeft lijken veel mensen te zijn vergeten. Net zoals het verschil tussen jij en je.
Ik werk voor een website die kortingsacties van webwinkels verzameld, samen met een groep collega’s schrijf ik daar korte wervende teksten voor. Van wat mijn collega’s produceren moet ik soms bijna huilen: ‘Heren mode in de aanbieding’ Voor heren in de aanbieding moet je bij Lexa zijn hoor, niet bij Tommy Hilfiger. En het nieuwste is nu om overal de benadrukte variant van het persoonlijk voornaamwoord te gebruiken: nu 20% korting op jouw bestelling.
Dit zou impliceren dat de buurvrouw géén 20% korting zou krijgen op haar bestelling, en zo zijn ze niet bij de HEMA hè? Het is dus ‘20% korting op je bestelling’. Bovendien klinkt ‘jouw bestelling’ me ook een beetje agressief in de oren, alsof er een hyperactieve reclamejongen naar me staat te wijzen terwijl hij op en neer springt, ja jíj, jóuw bestelling, kopen, kopen, kopen!!! En dan haak ik af hè, bij zulke types. Zo ben ik. 20150304_113932
Jouw gebruik je als er nadruk gelegd moet worden: ‘Was dit nou jouw bestelling of die van mij?’
Ongetwijfeld wordt de vervaging van het verschil je/jouw en je/jij veroorzaakt door Engelse ziekte  en door Google translate-vertalingen maar ik om het nu helaas ook tegen op plekken waar ik het niet had verwacht. Zoals laatst in het Teylers Museum: ‘Scan de QR-code met jouw mobiel’ staat er bij de uitleg over de multimediatour voor jongeren. Ja, met jóuw mobiel, dus niet met die van je vader of je moeder! Anders neem je maar een krantenwijk zodat je zelf een smartphone kan kopen en kom dán nog maar eens terug!
Ik had niet verwacht dat ze daar zo streng waren….

Read Full Post »