Feeds:
Berichten
Reacties

Archive for the ‘Vrijdag columndag’ Category

Ik ben al bijna een maand niet in een winkel-of andermens huis-geweest. Uit voorzorg, omdat ik als chronisch zieke vermoedelijk toch vatbaarder ben voor het corona-virus dan gezonde mensen. Gelukkig kun je de meeste eerste levensbehoeften tegenwoordig gewoon via internet bestellen, al moet je op sommige dingen wat langer wachten. Ook mijn winkels ‘in de buurt’ doen tegenwoordig aan levering aan huis, waarvoor hartelijk dank.
Zo gebeurde het dat ‘mijn’ boekwinkel een boek langs kwam brengen. Tot mijn grote vreugde zat daar een boekenweekgeschenk bij, dat had ik nog niet -want, al wekenlang niet in winkels geweest- en wilde ik wel heel graag hebben -want, Annejet van der Zijl-. Maar mijn vreugdedansje ging al heel snel over in fierljeppen, want ik bleek de Friese editie in handen te hebben.
Navraag bij de boekhandel leerde dat de Nederlandse editie helemaal op was, dus ik moest het toch echt met deze doen. ‘Hy wie in jonge Nederlanner dy’t syn ferearme heitelân ûntflechte wie om kapitaal op te bouwen yn de Nije Wrâld. Sy wie in swart famke yn in maatskippij dêr ’t immen lykas…’ Het is voor mij net zoiets als Zweeds of Deens lezen: ik kan het wel volgen, maar ik mis ongetwijfeld dingen en echt ontspannen lezen is het niet, hoe mooi ik de taal ook vind.
Misschien moet ik het net zo aanpakken als tijdens mijn studie historische letterkunde. Onze professor Herman Pleij raadde ons aan om de middeleeuwse teksten hardop te lezen omdat de klank vaak beter overeen kwam met de hedendaagse taal dan de schrijfwijze. Hij zei er nog bij dat dat vooral erg leuk was om te doen bij je ouders thuis als ze bezoek hadden: ‘Tja, onze Anna is helemaal bevangen door haar studie…’
Zo moet ik het ook maar gaan doen met Leon & Juliette, In leafdeskiedenis-Oerset troch Baukje Zijlstra. Of gewoon hopen dat ie binnenkort verkrijgbaar is als luisterboek, ingesproken door Peter Tuinman ofzo.

Read Full Post »

Er gaat een plaatje rond op Facebook waarin wordt aangespoord om de kleine zelfstandige te steunen in deze tijd. Want ‘de supermarkten redden het wel’. Op zich een goed uitgangspunt, maar er is nogal iets mis met het lijstje. Een vriendin zei al dat het wel heel veel contactmomenten zijn als je naar de bakken én de groenteboer én de slager moet.
Geldig punt. Maar mijn grootste bezwaar is het feit dat het laatstgenoemde bovenaan stond: koop je vlees bij de slager.
facepalm emoji.
Zijn we na twee weken binnen zitten al collectief vergeten waaròm we binnen zitten? Ja, omdat er een virus heerst. En waaròm heerst er een virus? Omdat mensen dieren eten. Omdat mensen dieren op elkaar proppen zodat allerlei ziekten welig kunnen tieren. Het was de oorzaak van de SARS uitbraak, van de Q-koorts, de Mexicaanse (of varkens-) griep, van AIDS, de gekke-koeien-ziekte en zelfs van ordinaire griep en verkoudheid: het houden en eten van dieren.
Het corona-virus is vermoedelijk overgegaan op mensen na het eten van vleermuizen. Zeker is in ieder geval dat het is ontstaan op een markt in Wuhan waar diverse wilde dieren (levend en dood) bij elkaar werden gehouden en die waren bestemd voor ‘consumptie’ (moord om de vraatzucht van de mens te voeden). Deskundigen zagen dit al mijlenver aankomen, hebben gewaarschuwd, maar niemand luisterde.
En nu is het zover: de wereldwijde pandemie is gaande. En nu zou je denken dat we ons lesje geleerd hebben, maar nee. Er wordt opgeroepen om ‘ons vlees’ bij de slager te kopen. In supermarkten zijn de vleesschappen leeg terwijl vegetariërs en veganisten hun wagentje nog probleemloos vol kunnen gooien met Vivera shoarma en Bewond Meet burgers. Intussen luidt de partij voor de dieren de noodklok omdat het steeds moeilijker wordt voor slachterijen om aan de vraag te voldoen (lees: aan de lijkenlust te voldoen). En wat krijg je dan? Sneller werken is minder zorgvuldig werken en voordat je het weet gaan er weer mensen dood aan een virus of gewoon aan besmet vlees.
En dan zou je misschien denken ‘ja maar het is mijn keuze om vlees te eten’. Maar er gaan ook veganisten dood aan Corona. En er sterven in Nederland 650 miljoen dieren per jaar voor de lijkenlust van de mens. Dat moet anders. Dus ja, steun je lokale ondernemer, maar laat de slagerij links liggen. Tenzij het de Vegetarische Slager is.

Read Full Post »

De meesten van ons hebben maar mooi mazzel deze dagen. We hebben onze dierbaren om ons heen, we hebben te eten, er komt zuiver water uit de kraan, als we slim zijn hebben we een stapel boeken op tafel liggen en anders is er altijd nog de tv. En in ons geval Netflix.
Als je mensen mist of je wil weten hoe het met ze gaat, dan kun je ze bellen, videobellen zelfs, of je stuurt ze een kaartje. Als in de tijd van onze verre voorouders er ergens pest heerste werd je huis, bij verdenking van besmetting, dichtgetimmerd en voorzien van een rood kruis. Dan was het maar afwachten of er ooit nog iemand naar buiten kwam. En hoe het de rest van de wereld, of je dorp, of zelfs de straat verging, daar had je geen weet van. En het was maar te hopen dat je een kruik water tot je beschikking had, want Appie kwam niets bezorgen. Dus als de pest je niet te pakken kreeg dan ging je misschien wel gewoon dood van de dorst of honger.
Minder lang geleden werden zolders en kelders bewoond door mensen die niet opgepakt wilden worden door de Duitse bezetter. Jarenlang zagen zij geen zonlicht, hun leven was in handen van anderen en het eten was schaars. Van Netflix had niemand nog gehoord.
Dus voor al die mensen die zeggen of denken dat het ondoenlijk is om hun pubers thuis te houden in deze tijd waarin juist dat van levensbelang is heb ik een tip. Je verandert het wachtwoord van de wifi, je neemt ze hun telefoon af en sluit ze op op hun kamer met als enige afleiding een exemplaar van Het Achterhuis. Mocht je dat niet in huis hebben (sowieso: foei), er zijn diverse lokale boekhandels die een bezorgservice hebben, dus dat is zo opgelost (ook iets wat vroegâh niet bestond, wat zou Anne dit geweldig hebben gevonden, maar dat terzijde).
Na enkele uren kun je even gaan navragen of de puber al iets contenter is met zijn/haar situatie en is. Mocht dat het geval zijn dan is dat misschien het juiste moment om even samen te gaan koken en blij te zijn dat er eten is. Dat de zon er is. Dat er boeken zijn en mooie tv-series. Dat de meeste mensen gezond zijn en de mensen die dat niet zijn graag willen helpen.

Read Full Post »

Tegen de tijd dat jullie dit lezen hebben we er als Nederland een werkweek sociaal huisarrest op zitten. Iedereen die thuis kan en mag werken heeft thuis gewerkt en vele kinderen hebben aan de keukentafel hun sommen zitten maken.
Ik kan me zo voorstellen dat veel van die kinderen later, als ze zelf volwassen zijn, met nostalgie terug zullen denken aan die weken waarin hun ouders thuis waren en niemand haast had. Ik denk overigens ook dat het in april en mei heel druk gaat worden bij de advocatenkantoren, net zoals er na de feestdagen en de zomervakanties en run op echtscheidingen is.
Het zal wel even wennen zijn: hele dagen thuis. Misschien is er daarom zo’n run ontstaan op wc-papier: mensen zijn het gewend om altijd op hun werk hun billen af te vegen ofzo. Of ze denken dat hun kinderen allemaal rond willen lopen in een mummy-pak, dat kan ook.
Als chronisch zieke vind ik deze tijden van pandemie niet echt het toppunt van chillax maar ik ben er wel beter op voorbereid dan menigeen, zo blijkt. Het begon met lege schappen bij supermarkten en drogisten: alle handzeep en desinfecteergel waren op. Ik heb al jaren in al mijn tassen een flesje desinfecteergel zitten en nadere inspectie tussen de stapels kleding in mijn kast wees uit dat ik ook nog een jaar of drie vooruit kan met stukken handzeep. Nee, ik heb niet gehamsterd, ik bestel gewoon met regelmaat nieuwe omdat ik weet dat dat toch wel op komt.
WC papier, ook zoiets. Er zijn mensen die elkaar letterlijk te lijf gaan omdat één van hen een hele supermarktkar vol heeft gegooid met al het pleepapier dat nog in de schappen lag en de ander wil één pak. Mag niet. Als Crohnpatiënt zorg ik er altijd voor dat er nieuwe gekocht wordt zodra we aan het laatste pak toe zijn. Wel zo fijn voor de gemoedsrust.
En eten hoeven we ook niet te hamsteren. Onze kast ligt vol met crackers en dadelreepjes die ik altijd koop ‘voor onderweg’ en in tijden van nood best kunnen fungeren als ontbijt.
Eigenlijk was het krijgen van een chronische ziekte een goede oefening voor het uitbreken van een pandemie. We hebben eten, we hebben wc-papier en we hebben Netflix. Ik ga misschien dood aan Corona, maar niet van de honger of verveling.

Read Full Post »

Ik las laatst een artikeltje waarin tips stonden om meer boeken te lezen. Ik weet het, méér lezen is een beetje overkill, maar ik las het toch maar, het was immers tekst. Veel van de dingen die erin stonden deed ik al, zoals elke avond voor het slapen even lezen en altijd een boek bij je hebben zodat elke wachttijd leestijd wordt. Maar er stond ook in dat je een boek dat je niet gelijk heel goed vindt gewoon opzij moet leggen. En dat doe ik eigenlijk nooit. Sommige boeken lezen nu eenmaal als een trein en voor andere moet je iets harder werken. Maar dan is de beloning soms des te groter als het gelukt is om er toch ‘in’ te komen.
Alleen als ik iets slecht geschreven vindt of banale dialogen bevat, dan leg ik het weg. Maar dat merk ik op de eerste bladzijde al dus dan reken ik het niet eens als ‘gelezen’. Het komt zelden voor dat ik, als ik al op driekwart van een boek ben, toch nog afhaak. Maar laatst gebeurde het toch. Ik las ‘De leeuwenvader van Mosul’. Een titel die natuurlijk meelift op het succes van al die ‘De … (beroep) van.. (exotische plaatsnaam)’-titels die zijn verschenen nadat ‘De vliegeraar’ werd heruitgegeven als ‘De vliegeraar van Kabul’. Maar dit leek me een mooi verhaal: een man beschermt de dieren in een dierentuin tijdens de oorlog in Irak. En van zo’n boek steek je altijd iets op over hoe het nou eigenlijk zit met oorlogen.
Maar ik was een beetje naïef: het begon er al mee dat een medewerker van de dierentuin twee pasgeboren welpjes bij de moeder vandaan steelt (wie doet zoiets?!) om te kunnen verkopen en dat de hoofdpersoon slechts één van de welpjes weet te redden. Waar is dat andere welpje gebleven?
Maar dat is in de verste verte niet de laatste portie ellende. Het wordt oorlog en de dieren krijgen honger. De mensen ook en er verdwijnen dieren. Toen één van de hongerige leeuwen door de kooien heen uithaalde naar een berenwelp heb ik de bladwijzer uit mijn boek getrokken en ben ik aan iets anders begonnen. De maat was vol. En ik weet het, in de ‘A song of ice and fire’ reeks van George R. R. Martin vallen de mensen bij bosjes dood neer, maar dat is iets anders. Dit zijn dieren en die mogen niet dood.

Read Full Post »

De mijnheer leest een bericht in een Facebookgroepje waarin iemand vraagt om makkelijke recepten ‘want ze heeft een baby.’ Die dingen slapen toch een groot deel van de tijd? ‘Waarom moeten mensen altijd elke derde zin vermelden dat ze een kind hebben?’, vraagt de mijnheer.
Ik vermoed dat het iets met identiteit te maken heeft. Sommige mensen verlenen hun bestaansrecht aan het feit dat ze zich hebben voortgeplant lijkt het wel. Hun hele moraliteit is er ook sterk mee verweven. Dat geldt zowel voor rechts als links. Rechts roept ‘Hoe moet ik dat aan mijn kinderen uitleggen!?’ over verschijnselen als homo- en biseksualiteit en intersekse. Terwijl het toch heel simpel is. Toen ik klein was zei mijn moeder een keer iemand gedag waarvan ik later zei ‘dat is een beetje een gekke mevrouw’. Mijn moeder legde toen uit ‘Die mevrouw is geboren in het lichaam van een jongen en ze is nu heel blij dat ze een mevrouw is en daarom draagt ze een beetje bloterige kleren.’ Ok, dus die mevrouw is heel trots op haar lichaam en daarom draagt ze blote kleren. Duidelijk.
Nog eentje? Ok, Sam Smith heeft bij geboorte de genderidentiteit ‘jongen’ meegekregen maar voelt zich man noch vrouw, daarom draagt vij soms make-up.
Zie je wel, het is helemaal niet moeilijk om aan kinderen uit te leggen. Misschien bedoel je eigenlijk dat je het zelf niet zo goed begrijpt, dat kan, maar val anderen daar niet mee lastig en laat je kinderen er al helemaal buiten.

‘Als moeder word ik hier heel verdrietig van’, schreef iemand onder het bericht dat Formule 1-teams door een natuurgebied mochten rijden (wat ze uiteindelijk niet gaan doen, maar dat doet er nu even niet toe). What the actual fuck? Alsof het mij geen flikker zou kunnen schelen wat er met de zeehondjes gebeurt omdat ik geen kinderen heb.
Ook Mitt Romney (ooit rare Mormoonse presidentskandidaat die verloor van Obama, maar nu de enige republikeinse senator die nog een beetje fris is) noemde zijn kinderen als reden om voor de impeachment van Trump te stemmen.
Misschien is het iets hormonaals, dat mensen, zodra ze kinderen hebben gekregen het woord ‘geweten’ kwijt zijn. Door steeds die kinderen aan te halen lijken ze te zeggen ‘ik ben een beter mens wànt ik heb kinderen. Terwijl het zo simpel is: ‘Ik heb een geweten, dus ik wil niet dat het grote geld over zeehondjes heen mag rijden.’
‘Ik heb een geweten dus ik vind niet dat iemand die corrupt en totaal ongeschikt is president mag blijven.’
Het is zo simpel. Wie gaat het aan de ouders uitleggen?

Read Full Post »

In deze tijden van fake news en satirische nieuwssites als De Speld en The Union is het soms moeilijk om te bepalen wat waar is en wat niet. Ik heb inmiddels de code gekraakt: als het te gek is om waar te zijn, dan is het waar.
‘Formule 1 teams mogen door een natuurgebied rijden waar wandelaars niet eens mogen komen’-waar. #alledaagskapitalisme
‘Boeren vragen vegans naar aanleiding van de acties van Joaquin Phoenix om iets aardiger te doen.’- raar maar waar.
Voor wie onder een steen gelegen heeft: Joaquin Phoenix is zo’n beetje de meest relatable Hollywoodster die er bestaat. Na het winnen van een Oscar werd hij zittend op een stoep gesignaleerd waar hij samen met zijn vriendin een vegan hamburger zat te eten. Daarnaast loopt hij ook nog weleens, gekleed in een donkerblauwe parka zonder bontkraag, mee met protestmarsen voor het klimaat of tegen dierenleed. En onlangs adopteerde hij een koe en een kalfje dat anders gedood zouden worden om op iemands bord te belanden.
En nu zeuren boeren dat hij wat aardiger moet doen. Ik weet niet zo goed wat aardiger is dan al meer dan 40 jaar geen vlees of kaas eten, eigenlijk. En voordat er mensen zijn die zeggen dat vegans aardiger moeten zijn tegen mènsen: de meeste vegans eten ook geen mensen en als iedereen op aarde plantaardig zou eten zouden er ook geen kinderen meer doodgaan van de honger. Hoe aardig wil je het hebben?
Misschien ligt het aan mij: ik woon samen met een plantaardig etende man met grijs krullend haar en een donkerblauwe parka zonder bontkraag…
Maar veel mensen hebben een rare kronkel in hun hoofd. Zo ook de man van wie het kafje en haar moeder werden gekocht. Op zich was zijn bedrijf een van de betere: zogende moeders gaan niet naar de slacht, maar op een gegeven moment komt de tijd en dan wordt de koe harvested (ge-oogst)
‘Murdered’, verbeterde Phoenix.
‘Harvested’, zei de man.
Murdered.’
Volgens mij is er een heel duidelijk verschil: als ik het kontje van een krop sla weer in de grond steek gaat het weer groeien. Dat lukt met een stuk dierenlijk niet. Sla is harvested, koe is murdered. Maar als je dat uit gaat leggen ben je blijkbaar ‘niet aardig’. En raar omdat je murder juist niet aardig vindt.
En het is zo lastig… Een kennis van mij vertelde laatst dat ze lactose-intolerant is. Nu is ze blond en niet zwart-wit en allang geen kalfje meer, dus het is gewoon haar voedsel niet. Ik denk dat ik ook ‘intolerant’ ben tegen de brokken die mijn hond eet en als ik het dieet van de gemiddelde gier aan ga nemen dan lig ik ook snel in het ziekenhuis, maar goed. Dus ik zei ‘oh, heb je rijstmelk al eens geprobeerd, die vind ik zelf het lekkerst’. Nee, ze kocht nu lactosevrije koemelk. Ik probeerde nog iets te zeggen over milieu-impact maar nee, ze vond dèze melk lekker dus ze wilde er niets meer over horen. En als je dan verder praat (door bijvoorbeeld te vertellen hoe ongezond koemelk voor mensen is en dat de kalfjes bij de moeder vandaan worden gehaald en vervolgens vermoord) dan ben je de onaardige pesky vegan dus ik ben maar met mijn hoofd tegen een muur gaan bonken en heb een gebed aan de heilige Franciscus opgezegd.

Read Full Post »

Older Posts »